banner55

Romalılar karşısındaki direnişiyle bilinen Zenobia

Tarihe Palmira kraliçesi olarak Romalılar karşısında gösterdiği büyük direnişle geçen Zenobia, çeşitli isimlerle anılır. Oldukça iyi koşullarda yaşamını sürdüren Zenobia, Roma'da sosyal bir elit, filozof ve saygı duyulan bir hükümdar olarak kabul görür.

Tarihten insanlık porteleri 01.03.2021, 09:51 01.03.2021, 10:00
16
Romalılar karşısındaki direnişiyle bilinen Zenobia

HABER MERKEZİ - Tarihe Palmira kraliçesi olarak Romalılar karşısında gösterdiği büyük direnişle geçen Zenobia, çeşitli isimlerle anılır. Oldukça iyi koşullarda yaşamını sürdüren Zenobia, Roma'da sosyal bir elit, filozof ve saygı duyulan bir hükümdar olarak kabul görür.

Lulia (Julia) M.S. 240 yılında Aurelia Zenobia ismiyle doğdu. Tarihe Palmira kraliçesi olarak Romalılar karşısında gösterdiği büyük direnişle geçen Zenobia, çeşitli isimlerle anılır: Zennubiya, Zenobiya, Zennube, Leila Zenobiya, Azize Zeynep gibi… Zenobia ve annesi Al-Zabba ismiyle anılır, bunun anlamı "güzel, uzun saçlı biricik"tir. Zeynep ismi ise Arapça, "Zeyn-u Eb"den birleştirilmiş bir kelime olup, "babasının süsü" ya da "babasının güzelliği" anlamına gelir. 

Zenobia, güzelliği ve zeki olması ile bilinir. Zenobia, koyu bir tene, inci beyazlığında dişlere, siyah ve parlak gözlere ve güzel bir yüze sahipti. Melodik ve güçlü bir sesi vardı.  Zenobia, Antik Yunanca, Aramice, Arapça ve Latince biliyor, tarihe ilgi duyuyordu. Homeros ve Eflatun başta olmak üzere diğer Yunan yazarların da çalışmalarını takip etmekteydi. Avcılık ve içmek başlıca eğlencelerindendi.

Zenobia, Arap Emesa kraliyet ailesine mensuptu

Babası Zabali ben Selim ya da Lulius (Julius) Aurelius Zenobius 229 yılında Suriye'de bir klan lideri olarak tanınıyordu. Babasının ismindeki Aurelius ibaresi atalarının uzun zamandan beri Roma vatandaşlığına sahip olduklarını düşündürmektedir.  

Zenobia, Palmira şehrinde doğdu ve büyüdü. Kesin olmamakla birlikte Zenobia'nın annesinin Mısırlı olması nedeniyle, Zenobia'nın Antik Mısır dilini ve kültürünü iyi bildiği varsayılmaktadır. Palmira’da yapılan son kazılarda babasının Antiochus şeklinde bir Yunan adı da taşıdığı ortaya çıkmıştır.  Zenobia, Arap Emesa kraliyet ailesine mensuptu. Arap aristokrasisi içindeki bu aile Humus kökenliydi. Fas prensesi Julia Urania'nın (Drusilla) ile Mısır kraliçesi VIII. Kleopatra'nın da Emesa kraliyet soyundan geldikleri biliniyor.

Zenobia, 258 yılında Kral Septimius Odaenathus ile onun ikinci eşi olarak evlendi. Odaenathus'un ilk eşinden Hairan adında bir oğlu olur. Romalıların bölgede zayıflaması ile Palmira bölgesinin tek hâkimi haline gelen Kral Odaenathus’un en büyük destekçilerinden biri Zenobia idi. 266 yılında Zenobia ve Odaenathus'un bir oğulları doğdu. Adını Lucius Iulius Aurelius Septimius Vaballathus Athenodorus  koydular. Arapça  "Tanrıçanın armağanı" anlamına gelen Vaballathus kralın büyükbabasının adıydı. 

Zenobia yönetimi ele aldı

267 yılında Zenobia'nın eşi Odaenathus ve oğlu Hairan suikasta uğrayarak öldüler. Vaballathus henüz bir yaşındaydı ve Zenobia yönetimi ele aldı. İlk işi oğlu ve kendisi için isimlerine onursal Augusta ve Augustus eklerini almak oldu.

Mısır Kraliçesi

Zenobia Palmira İmparatorluğu'nun hâkimiyet alanını kısa sürede genişletmeye başladı. Roma İmparatorluğu'nu Sasani İmparatorluğu'nun saldırılarından koruması bir müddet de olsa Romalılarla barış içinde olmasını sağladı. 269 yılında Palmira ordusu, Zenobia ve General Zabdas komutasında kanlı bir şekilde Mısır'a girdi. Romalı komutan Tenagino Probus'un kuvvetleri Palmira ordusunu Mısır'dan çıkarmayı denediyse de başarılı olamadı. Zenobia kendisini "Mısır Kraliçesi" ilan etti. Zenobia askerlerle birlikte at sürmesi ve kilometrelerce yürümesi dolayısıyla "Savaşçı Kraliçe" olarak anıldı. Zenobia'nın ordusu Anadolu'nun Ankara ve Kalkedon yakınlarına kadar olan bölgeleri kontrol altına aldı. Ardından Suriye, Filistin ve Lübnan tamamen ele geçirildi. Böylece Roma İmparatorluğu'nun denetiminde olan ticaret yollarının tümü kontrol altına alınarak Palmira İmparatorluğu'na katıldı.

Palmira İmparatorluğu tarih sahnesinden silindi

Roma İmparatoru Aurelian, batıda Galya İmparatorluğu'na sefer düzenlemekle meşguldü, Palmira’nın giderek güçlenen hâkimiyetini kabul etmemekle birlikte geçici bir barış içerisindeydi. Nitekim Galya'daki askeri başarıları sonrasında doğu topraklarını tekrar ele geçirmek üzere harekete geçti. Kuvvetlerini Suriye'ye sevk etmeye başladı. Aurelian'ın kuvvetleri ve Zenobia Antakya yakınlarında karşılaştı ve çarpıştı. Çıkan savaşta Palmira ordusu yenilerek Antakya ve Emesa şehirlerine çekildi. Zenobia, Roma ordusu şehre ulaşmadan Emesa'daki hazinelerini naklettirdi. Kraliçe ve oğlu deve üzerinde Sasaniler'den yardım istemek üzere yollara düştü. Romalı süvarilere Pülümür (Dersim) yakınlarında yakalandı. Palmira’yı yakıp yıkmamaları koşuluyla oğlu ile birlikte teslim oldu.  Roma ordusunca ele geçirilen Palmira İmparatorluğu tarih sahnesinden silindi.

Zenobia, Roma'da sosyal bir elit

Zenobia ve Vaballathus, Roma'ya esir olarak götürülmek üzere yola çıkartıldı. İstanbul Boğazı’ndan geçerlerken oğlu öldürüldü ve cenazesi denize atıldı.  274 yılında Aurelian'ın Roma'da düzenlediği zafer geçidin de Zenobia, altından zincirlerle bağlanmış bir şekilde Romalı vatandaşlara gösterildi. Zarafeti ve güzelliğiyle Romalıları etkileyen Zenobia'ya imparator tarafından hayatı garanti edildi ve Tibur'da (Tivoli) iyi koşullarda yaşaması sağlandı. Oldukça iyi koşullarda yaşamını sürdüren Zenobia, Roma'da sosyal bir elit, filozof ve saygı duyulan bir hükümdar olarak kabul gördü. Adı bilinmeyen bir Roma valisi ve senatörü ile evlendi.

Zenobia'nın bundan sonraki yaşamı hakkında değişik iddialar söz konusudur. Bazı araştırmacılara göre 4. yüzyıla kadar yaşamını huzur içinde sürdürdüğü, bazılarına göre ise Aurelian bozgunu sonrası henüz Palmira'da iken suikasta uğrayarak öldüğü kabul edilmektedir. Bazı araştırmacılar ise 5. yüzyılda yaşayan Azize Floransalı Zenobius'un (Saint Zenobius of Florence) kraliçe Zenobia olduğunu ileri sürmektedirler. Kimileri ise, Kraliçe Zenobia’nın Roma’da halk arasında zincirli olarak dolaştırıldığının ve oğlunun öldürüldüğünün duyulması üzerine başta Arnavutluk’ta olmak üzere halkın isyan ettiğini ve bunun üzerine halkı isyana teşvik suçlamasıyla 14 Şubat 270 yılında öldürüldüğünü iddia etmektedirler. Bunlara göre, gardiyanı Valentin, Zenobia’ya aşkını itiraf ettiği bir not yazmış; bu notun bulunması üzerine Valentin önce idam edilip sonra da azizi ilan edilmiştir. Sevgililer gününün de Zenobia’nın ölüm günü olduğu iddia edilmektedir.

Yorumlar (0)
23
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56