Sovyetler Birliği’nin ilk Kürt kadın dengbeji: Susika Simo

Tarihten Kadın Portreleri’nde bu hafta Ermenistan’da dünyaya gelip anadili Kürtçe’de söylediği kılamlarla sesini tüm dünyaya duyuran Sovyetler Birliği’nin ilk Kürt kadın dengbeji Susika Simo var.

Tarihten insanlık porteleri 24.11.2020, 10:24
33
https://youtu.be/ySKmje0hGvY

HABER MERKEZİ – Tarihten Kadın Portreleri’nde bu hafta Ermenistan’da dünyaya gelip anadili Kürtçe’de söylediği kılamlarla sesini tüm dünyaya duyuran Sovyetler Birliği’nin ilk Kürt kadın dengbeji Susika Simo var.

Susika Simo 1925 yılında Ermenistan’ın Elegez bölgesindeki Mîrekêda köyünde Kürt ve Ezidi bir ailenin kızı olarak dünyaya gelir.

Sovyetler Birliği’nde doğup büyüyen Susika, üniversitede aldığı tıp eğitiminin ardından bir süre Gürcistan’da bir hastanede çalışır. Ancak Susiko’nun içinde durmaksızın çalan bir ritm vardır ve kısa süre sonra hastanedeki işini bırakarak bu ritme kaptırır kendini.

Yaşadığı toplumun baskıcı tavrı ve hakim olan feodal tutumuna rağmen içindeki tutkunun izini süren Susika, Sovyetler Birliği ve Ermenistan’ın ilk Kürt kadın dengbeji olur.

Susika bulunduğu şartlarda çok güç olan bir başarıya imza atarak 1946 yılında 21 yaşındayken Kürt halkı adına ilk kez sahneye çıkıp Kürtçe kılam söyleyen kadın dengbej olur.

Ermenistan’ın başkenti Erivan’da radyo yayınları yapmaya başlayan Susika, yalnızca Ermenistan değil Gürcistan ve pek çok Sovyet ülkesinde de kılamlar seslendirir. En çok Erivan Radyosu’nda ilk söylediği “Miho” kılamıyla tanınır.

Susika, aşık olduğu Ermeni bir sporcu olan Kulya Neftelyan ile evlenir. Kendi etnik kökeni dışında biriyle evlenmesi Susika’nın içinde olduğu toplumun tepkisini çeker. Lakin müziğinde nasıl ki toplum normlarını yıktıysa sevdiği insan için de aynı cesurlukla hareket eder. İlişkileri sahneye de taşınır, birlikte sahne alır ve düet yaparlar.

Susika sahneyi sanatçı Egîdê Cimo ile de paylaşır. ‘Kavalın miri’ olarak anılan Cimo çalar, Susika da söyler.

Kürtçe ve Ermenice ezgiler seslendiren Susika, Ermenistan’daki Flarmonya sahnesinden de kılamlarıyla geçer.

Bu sahne, ülkede yaşayan hakların kültür ve sanatlarını diğer insanlarla paylaştıkları büyük bir alandır.

Susika sadece halkının ezgilerini seslendirmekle de kalmaz, Kürt halk oyunlarını da sahneler. Öyle ki kendisine bu sebeple ‘Gula Govende’ diye de hitap edilir.

Aynı zamanda bir sosyalist olan Susika, 1965’lerde Ermenistan’daki Kızıl Meydan’da konserler verir. Bu konserlerde biletlerin günler öncesinden tükendiği ve dinleyicilerin onu dinlemek için saatler öncesinden sıraya girdiği anlatılır.

İdeolojisini sanatıyla da harmanlayan Susika’nın bu alandaki unutulmaz bestelerinden biri Leninê Mezin (Büyük Lenin) eseridir.

Dönemin şartları el vermediğinden Susika hiç kaset çıkaramaz lakin eserlerinin bir kısmı bugüne taşınabilmiştir.

Kürt müziğinin cesur öncüsü Susika, 1977’de Erivan’da yaşamını yitirir.

Lakin şüphesiz Susika’nın cesur adımlarla açtığı bu yol sadece kendisi için değildir, o pek çok Kürt kadına da örnek olur. Tabir-i caizse o bir ateş yakmıştır ve ardından gelen kadınlar bu ateşi koca bir meşaleye dönüştürür.

( Gazete Karınca )

Yorumlar (0)
4
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Trabzonspor 17 26
8. Karagümrük 17 24
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 17 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü