banner55

Kendisi olmak suçundan idamına…

Bu kez bir insan değil anlattığımız. Mary’den söz ediyoruz. Bir fil. Bütün suçu yalnızca kendini korumak olan bir fil. Gerisi insanın riyakârlığı ve ahmaklığı…

Toplumsal Cinsiyet 07.02.2021, 06:58 07.02.2021, 07:51
19
Kendisi olmak suçundan idamına…

Bu kez bir insan değil anlattığımız. Mary’den söz ediyoruz. Bir fil. Bütün suçu yalnızca kendini korumak olan bir fil. Gerisi insanın riyakârlığı ve ahmaklığı…

Yeni Yaşam Gazetesi- Arif Mostarlı

Hiç utanmadılar. 3 bine yakın insan, çoluk çocuk… Utanmak ne kelime yahu, bildiğin zevk aldılar, çok eğlendiler o gün. Kocaman bir vinç, zincirin ucunda can çekişen yaklaşık 5 tonluk Mary… Koca Mary!

Bir filden söz ediyoruz; mecaz filan değil, fil işte, bildiğiniz fil! Bir filden söz ediyoruz ve böylece insanın alçaklığından, kötülüğünden söz ediyoruz…

Zulümle geçmiş bir ömür

Onun esareti (Kimileri gösterileri diyebilir ama bal gibi esaretti bu.) henüz 4 yaşındayken başlamıştı. ‘Sparks’ın Dünyaca Ünlü Sirki’ adı altında gösteriler yapan kumpanyanın sahibi Charlie Sparks, 4 yaşındayken satın aldığı Asya filine ‘Mary’ adını koymuş, daha sonra da azametinden ötürü ‘Koca Mary’ diye anılmaya başlamıştı. Sirkte aslanlar ve başka egzotik hayvanlar da bulunuyordu ama Mary, bütün gösterilerin yıldızıydı. Sirkin afişlerinde ve duyurularında “Karada Yaşayan En Büyük Hayvan” diye tanıtılıyor, uzun yıllar boyunca zorbalıkla ‘eğitildiği’ için bir dizi gösteriyi yapabiliyordu. Bazı müzik enstrümanlarını çalabiliyor, kafasının üzerinde amuda kalkabiliyor ve hatta atılan beyzbol toplarını bile yakalayabiliyor, kısacası taşra halkının hayran olduğu bütün o aptalca şeyleri yapabiliyordu. Mary, 1916’da artık 21 yaşındaydı ve yaklaşık 4 bin 500 kiloluk cüssesi, 3.5 metrelik boyuyla yolun sonuna doğru geliyordu.

Canı nasıl acıtılmışsa…

Sirkin sıradaki şovu Amerika Birleşik Devletleri’nin Tennessee eyaletinde, Erwin kasabasındaydı. Şehrin dışında kamp kuran sirk kumpanyası, bu arada daha önce hiç deneyimi olmamasına rağmen kasaba ahalisinden otel çalışanı Walter “Red” Eldridge isimli bir adamı geçici olarak işe almıştı. Eldridge’in görevi kabaca fillerin bakımını yapmak, beslemek ve su içirmekten ibaretti. Ancak Eldridge, hem deneyimsiz ve eğitimsiz, hem de hayvanlara her şeyi yapabileceğini zanneden biriydi.

11 Eylül 1916 tarihinde Eldridge, Mary’nin sırtında oturmuş, onu su içmeye götürüyordu. Elinde ise “bullhook” denilen ve bugün hâlâ sözde ‘hayvan eğitimi’nde kullanılan kesici alet vardı. Yol üzerinde bir kavun gören Mary, yemek için meyveye uzanınca Eldridge elindeki kesici aleti filin etine batırmaya kalkıştı ve olanlar oldu. Mary, kendisine acı çektiren adamı hortumuyla havaya kaldırdı ve yere çarptı. Tanıklara göre daha sonra da üzerine basarak öldürdü.

‘Asalım asalım!’

Güney eyaletlerinin linç ruhu bu noktada devreye giriyor ve kasaba ‘adalet’ çığlıklarıyla ayaklanıyor. Mary ‘tutuklanıyor’ ama ‘hassas vatandaşlara’ bu kadarı yetmiyor. Kasabanın hiç de sakin olmayan ‘sakinleri’nin Eldridge filan umurunda değil aslında; sıkıntıdan patlayan ahali bir kurban ve gerçek bir şov istiyor! Toplanıp Mary olduğu sürece sirkin kasabaya girmesini engelleyeceklerini söylüyorlar. Gittikçe öfkelenen ve aslında çok da eğlenen kalabalık, “Fili öldür” diye tempo tutarken, sonunda bizzat kendileri harekete geçiyor ancak mermiler Mary’nin derisine bile işlemiyor.

Tam bu noktada, insan ahlaksızlığının tipik bir örneği olan Sparks, kariyerini kurtarmak için Mary’i harcamaya karar veriyor ve halka açık bir idam ‘sahneleme’ sözü veriyor. Fakat bu kez de işin nasıl yapılacağı sorunu çıkıyor. Linç güruhundan bazıları Mary’yi iki lokomotifin ortasında ezmeyi, bazıları ise ön ve arka ayaklarını iki farklı lokomotife bağlayıp onu ortadan ikiye bölmeyi teklif ediyor. Sonunda Sparks onu asmaya karar veriyor. Ertesi gün, 13 Eylül’de sirk, raylara yerleştirilmiş vinç ile birlikte Erwin kasabasına giriyor. Her zaman olduğu gibi Mary ve diğer dört fil birbirlerinin kuyruklarından tutarak alandaki yerini alıyor ve şova başlıyor. Bu arada sirk çalışanları her şeyden habersiz Mary’nin boynuna bir zincir doluyor, zincirin diğer ucu ise onu havaya kaldıracak vince bağlanıyor. Ancak diğer 4 filin önünde yapılan infaz başarısız oluyor, zincir kopuyor, acılar içinde yere düşen Mary’nin beli kırılıyor. Zalimliğin zirvesi yaşanırken bu kez ikinci zincir boynuna geçiriliyor ve havaya kaldırılıyor. Bütün kasaba ahalisinin ‘süper şov’ olarak alkışlarla izlediği bu gösteride, can çekişen filin ölümü ancak 30 dakika sonra gerçekleşiyor.

Sirk zulmü hâlâ sürüyor

Heyecan fırtınası böylece sona erdiğinde kasaba halkı, çocuklarına, torunlarına anlatabilecekleri ahmakça bir anıyla gayet memnun şekilde evlerinin yolunu tutarken, Mary, demiryolu kenarında açılan bir çukura gömülüyor ve 21 yıllık esareti sona eriyor.

Elbette bu tek örnek de değil, sırf doğal koruma refleksleri yüzünden katledilen binlerce sirk hayvanından sadece biri Mary. Bay Edison’un Edison Şirketinin reklamı için katıldığı Topsy’nin (elektrikle) idamının hikâyesi daha da fecidir. Bugün hâlâ yasaklanmaksızın sürdürülen sirk zulmünün en acı örnekleri bunlar.

İnsan yalnızca insana zulmetmiyor yani, insanın hayvanlara ettiği de ondan geri kalır değil. Mary’nin vinçte sallanan koca gövdesi, bunun en açık kanıtı değil mi?

Yorumlar (0)
banner57
7
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Fenerbahçe 15 27
3. Konyaspor 14 26
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Bursaspor 14 17
14. Menemenspor 13 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Osasuna 16 21
10. Athletic Bilbao 15 20
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü