78'lilerin "yarı köylülüğü" / Celalettin Can

78'lilerin birbirine "bacı", "dayı", "kirve" diye hitap etmesi yaygındı.

Yazarlar 24.02.2021, 13:40
19
78'lilerin "yarı köylülüğü" / Celalettin Can

78'liler Girişimi Sözcüsü Celalettin Can  Independent Türkçe için yazdı

78'lilerin birbirine "bacı", "dayı", "kirve" diye hitap etmesi yaygındı.

Beyoğlu barlarının müdavimi kimi "ün" sahibi "allemeleri", kuşağımızın bu türden "kan bağını" çağrıştıran jargonuyla öylesine amansızca alay ederlerdi ki, bizim 78'liler bunları duyunca, kendisini, adeta kolej öğrencilerinin arasında kalmış bir köylü çocuğu gibi hisseder olmuştu.

DAHA FAZLA OKU

Birçoğumuz bu alaycı takılmalar karşısında tıpkı o köylü çocuğunun duyduğu bir tür eziklik duygusu ile ne edeceğimizi şaşırmışızdır.

Gerçekten 78 Kuşağı'nın saygı duydukları erkeklere "dayı", "kirve" vb, kadın arkadaşlarına "bacı" diye hitap etmesi bugünün Türkiye'sinde insana anakronik bir davranış olarak gelebilir.

78 Kuşağı'nın sosyolojik kaynaklarını incelemeden, onun kültürel yapısı hakkında bilimsel bir analiz zahmetine girişmeden bir kuşağa böylesine tepeden bakış son derece haksız ve adaletsiz olacaktır.

 
Tarihsel/sosyolojik koşulları içinde 78'liler…

Gençlik sınıfsal bakımdan her zaman heterojen bir sosyolojik olgudur. Devrimci Gençlik Hareketi de öyledir. Bu heterojen yapıda belli tarihsel dönemlere özgü olarak, belli bir sınıfsal katmanın gençliği ağırlık kazanır.

1960'lı yıllar, özellikle 27 Mayıs darbesinin etkisi ile devrimci gençliğin saflarına çok sayıda subay, öğretmen vb. ailelerinden gelme gençlerin katıldığı bir dönemdir.

Bunlar genellikle çekirdek ailelerden geliyorlardı ve oradan oraya atanan ana ve babalarıyla, en fazla nine ve dedeleriyle sınırlı bir ortamda, ailenin büyük bölümünden uzakta ve kent kültürüyle yetişmişlerdi.

Gerçi o dönemlerde bu kentli gençlerin, alevi toplumuna özenerek birbirlerine "dost" diye hitap ettiklerini de geçerken kaydedelim.

Bu dönemin gençliğinin kendilerinden bir iki yaş büyük ve devrimci harekette biraz daha deneyimli kişilere "abi" demediği, kadın arkadaşlarına erkeklerin "bacı" diye hitap etmediği doğrudur. Doğaldır da.

O dönemde devrimci hareketin saflarına katılan genç kızların arasında köy kökenlilerin istisna olduğu da bir gerçektir.

Arnavutköy Koleji mezunu birisine "bacı" diye hitap etmenin o dönemde çok tuhaf karşılanacağını bilmek gerekir. 78 Kuşağı farklı tarihsel koşulların ürünüdür.

Kapitalist mülksüzleştirme muazzam bir göç dalgasına yol açmıştır. Büyük kentlerde birinci kuşaktan köylü gençlik sayıca artmış, üniversiteler yaygınlaştıkça "taşralı" genç, bu "taşralı" kimliğinden hiçbir şey yitirmeden üniversiteli olmuştur.

ODTÜ'lü kent kökenli gençliğe, Elazığ'ın, Erzincan'ın, Konya'nın, Diyarbakır'ın, Fatsa'nın "taşralı", "kasabalı", "köylü" gençliği eklenmiştir.

Bu büyük sosyolojik değişim gençliğin tüm kültürel yaşamını etkilemiştir. "Feodal" denilen üst yapıya özgü düşünme ve davranma normları devrimci gençliğin saflarına taşınmıştır.
 

78.jpg

 
Devrimci/sosyolojik gelişme içinde 78'liler…

Bütün bunlar, ilk bakışta 1960'lara göre adeta bir "gerileme" gibi görülmüştür. Daha düne kadar aşiret, hısım akraba sınırlarını aşamayan köy kökenli milyonlarca genç gözlerini kapitalist topluma açmıştı.

Aşiret, mezhep, aile bağları kırılmıştı. Gençler özgürleşmiş ve bağımsız örgütleriyle siyasal mücadeleye atılmışlardı. İşte 78 kuşağı bu devrimci değişimin ürünüydü.

Elbette kendi ataerkil temellerini yıkarak mücadeleye atılan 78'liler, devrimci harekete kendi kültürel özelliklerini de taşıdılar.

Kan bağına dayalı hitap biçimleri, kadın-erkek ilişkilerine özgü mesafeli davranışlar ve daha sayılabilecek nice kültürel özellikler böyle bir sosyolojik değişimin yan ürünleriydi.

78 Kuşağı'nın eleştiricileri, bizlerin "yarı-köylü" konuşma, davranma biçimlerimizle alay ederken, bütün bu biçimlerin yatağından taşmış sel sularının taşıdığı kalıntılar olduğunu asla anlamamışlardır.

Bu "yarı-köylülüğün" altındaki devrimci sosyolojik gelişmeyi görmemişlerdir.

 
Sözün özü:

Bir kuşağın kısa bir tarihsel dönemde, kan davalarının, kız kaçırmalarının, büyükler önünde el pençe divan duruşların ortamından emperyalizme, oligarşiye, kapitalizme başkaldırı konumuna gelişini anlamayanların, 78'linin "tarzıyla" uğraşması ne acı bir yanılgıdır.

Yanılgılarla yüzleşmek geliştiricidir…

banner3
Yorumlar (0)
9
açık
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü