banner9

banner8

ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân / Hakan TAHMAZ

Yazdı/Çizdi... 19.01.2021, 11:19 19.01.2021, 12:13
21
ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân / Hakan TAHMAZ
banner44

Yeni seçilen ABD Başkanı Joe Biden yarın görevine resmen başlayacak. Seçim sonuçlarını kabul etmeyen Trump taraflarının, Kongre binasını işgallerinin tartışılması, daha uzun süre devam edeceğe benziyor.

Kongre binasının işgal girişiminin açığa çıkardığı ve görünür kıldığı; ABD’deki güvenlik zafiyeti ve demokrasi sorunu, şimdilik tartışmanın odak noktalarını oluşturuyor. Ancak bu sorunların doğmasına yol açan sosyal, kültürel ve ekonomik sorunların ve ABD kapitalizminin yaşadığı değişimin çözümlenmesi yapılmadan/ kavranmadan, krizin kökten çözümüne ilişkin politikalar geliştirilmesi mümkün olamayacaktır.

Sorunu otoriter popülizmle ve kültürel değişim/ yozlaşmayla sınırlayan tartışmalar, sorunun sosyal, ekonomik, sınıfsal boyutunu önemsizleştirerek, sorunların kronikleşmesi ve yaygınlaşması tehlikesini barındırıyor.

AK Parti/siyasal İslam, muhafazakâr Anadolu sermayesinin temsilcisi olarak iktidar oldu, palazlandırdığı “yeni sermaye sınıfının” temsilcisi olarak 18 yıldır iktidarda.  Trump  da,  ABD’nin yeni sermaye sınıfının ve bunların politik kültürünün agresif politik temsilcisi oldu.

Her iki ülke, sadece bu yönleriyle benzer değiller. Trump taraftarlarının en önemli kesimini oluşturan 1776 yılı “Kurucu Babaları” grubu da, bizdeki “milliciler /yerelciler” gibi öze dönmeci.

Türkiye muhalefeti için dersler

Politikacılar her zaman sorunları temsil etmezler, aksine çoğu zaman politik, sosyal, ekonomik ve kültürel sorunları inşa ederler. Trump, bizdeki Kürt karşıtlığına benzer bir biçimde, ABD’de zaten oldukça güçlü olan siyah ve göçmen karşıtlığını, ayrımcılığı, cinsiyetçiliği, faşizanlığı ve kadın düşmanlığını kışkırtarak, Yerel Beyazları palazlandırdı, güçlendirdi. Türkiye’de olduğu gibi toplumsal kültürel, ekonomik ve sosyal değişim yarattı. Her iki ülkede de ırkçı, milliyetçi, ayrımcı, cinsiyetçi siyasal sorunlar, bizzat iktidar tarafından inşa edildi, yaratıldı.

ABD ile Türkiye arasındaki fark, güçler ayrılığının, denge denetimin ilkelerinin ABD’de hala geçerli olmasıdır. Yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı olarak tanımlanan temel prensiplerin geçerliğini koruması ve anayasaya sadakat konusundaki kurumsal duyarlılık, Trump’ı ve faşistleri frenledi. Bizde ise yargı, neredeyse iktidar partisinin tam kapasiteyle çalışan parti disiplin kurulu gibi işliyor. 

Hiç kuşkusuz, bizdeki gibi yargının adeta siyasal iktidarın aparatı gibi çalışmaması, kurumların, bürokratların anayasaya ve yasalara bağlılıklarının büyük ölçüde sürüyor olması, otoriter anlayışların geri püskürtülmesi için hayati önemdedir.  Hukuksal meşruiyeti olan bir ülkede, düzenin sağlanması daha kolay oluyor.

Türkiye’nin son ABD deneyimden çıkarması gereken çok fazla ders olduğu, çok açıktır. İktidar ve muhalefet partilerinde

n hangileri bu konuda daha tutarlı ve gerçekçi olursa, başarıyı onun yakalayacağı kesin. Türkiye’de iktidar partileri,  Donald Trump’la paralel siyasal zeminde yürüdüklerine göre, Türkiye’nin geleceğini belirleyecek olan, muhalefetin merkezini oluşturan CHP’nin izlediği veya izleyeceği siyaset olacaktır.

ABD seçimlerinde Joe Biden’in hangi seçmen kitlesinden ne kadar ve hangi yöntemle oy aldığının incelenmesi,  CHP’nin, otoriter tek adam rejimini engellemesi için izlemesi gereken siyasete dair yeteri kadar ip ucu veriyor.

Değerler siyasetinin ve politik çözümlerinin ciddi oy kazandırdığı görülecektir. Değişik kaynaklarda yer alan bir iki örnek:  ABD seçmeninin %20’sini oluşturan siyahların oylarının yüzde 92’sini Biden, sadece yüzde 7’sini Trump almış. Yine ilk kez 3 Kasım seçimlerinde oy kullanan seçmenin yüzde 64’ü Biden’a, yüzde 32’si Trump oy vermiş. Yeni seçmenlerin total seçmen içindeki oranının yüzde 14 olması ise çok fazla dikkat çeken bir konu.

Değerler siyaseti, ayrımcılığa, ötekileştirici politikalara kapalı olmayı, korkuların esiri olmamayı gerektiriyor. Toplumsal dönüşümü gerçekleştirmek için, milliyetçi popülizm başta olmak üzere her türden egemen milliyetçiliğe meydan okumayı gerektiriyor.

Türkiye’deki ana muhalefeti ise, bir taraftan Türk milliyetçiliğinin, popülizmin politik zemininde bulunuyor, diğer yandan bunun bir türevi olarak yaratılan Kürt/HDP korkusuyla muhalefet cephesi inşa etmeye çalışıyor. Siyasetinde sağ müttefiklerin politik duruşlarının, beklentilerinin ve duyarlılıklarının fazlaca izini taşıyor, rotasını belirliyor. Bu, genç seçmene, başka bir Türkiye özlemi yaşayan seçmene demokratik gelecek için güven vermiyor.

Bu durum ise siyasal iradenin ve siyasi liderin güveninin, kredisinin zayıflamasını getiriyor. Muhalefet partileri bu sorunu aştıklarında, siyaset direksiyonunu muhafazakâr zemine göre ayarlamak yerine rotalarını evrensel değerlerle belirlediklerinde, başarı olmamaları için hiçbir neden kalmaz.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü