Çîroka jîyana zarokên Kurd / Kürt çocuklarının hayat hikayesi / Hamza ÖZKAN

Ji mêj ve, zarokên Kurdan bi hatina cihanê dibe hemwelatîyên pola dûyemîn. / Başlangıçtan itibaren Kürt çocukları dünyanın gelişiyle ikinci sınıf vatandaş oldular.

Yazarlar 22.01.2021, 07:55 22.01.2021, 08:09
46
Çîroka jîyana zarokên Kurd / Kürt çocuklarının hayat hikayesi / Hamza ÖZKAN

Kürt çocuklarının hayat hikayesi
      

Başlangıçtan itibaren Kürt çocukları dünyanın gelişiyle ikinci sınıf vatandaş oldular.

Her çocuğun hayat hikayesi farklıdır. Her annenin hayat hikayesi de birbirinden farklıdır. Her çocuk ya da kadın içtenlikle istediği hayatı yaşamaz. Başından beri her anne çocuğuna isim vermek ve çocuğunu bu isimle büyütmek istiyordu. Maalesef Türkiye'deki Kürt çocuk anneleri kırk yıldır böyle bir fırsat görmedi. Çocuklarına kendi dilinde isim vermedi. Çünkü Kürt dili yasaklandı. Yıllardır maalesef her anne ve çocuk bu trajediyi yaşıyor. Dünyanın gelişiyle hayatlarının hikayesi onlar tarafından başlamadı ve büyümedi bile. Elbette bu kadınlar için de söylenebilir. Türkiye'de Kürt kadınlarının hayatı çok zor.

Başlangıçtan itibaren Kürt çocukları dünyanın gelişiyle ikinci sınıf vatandaş oldular. Kayıtla bu zorluk, eğitime, iş bulmaya ve ölmeye kadar başlar. Basit bir örnek verecek olursak, çocuk doğum tarihini bilmiyor. Çünkü geçmişleri de yanlış kaydedilmiştir. Ne yazık ki hayatları doğum günlerinin adı ve tarihi gibi görünmüyor. Böyle bir nesil zaman ve mekanda kayboldu ve gitti. Böyle değişikliklerin insan zihnine duyguları nasıl yerleştirdiğini düşünen var mı? Bu tür değişiklikler ebeveynlerin ruh sağlığını nasıl etkiler? Bu çocukların duyguları neler? Kötü bir akıl hastalığının nedenleri, sadece bunlar değil. Yoksulluk, sefalet, geri kalmışlık, eşitsiz yaşam vb. Nedenlerdir. Bir araya geldiklerinde bomba olarak bir nesil ortaya çıktı. Bu nedenle Kürt çocukları, diğer halkların çocukları kadar kapsamlı bir şekilde hayatlarını yaşayamamaktadır. Tabi artık beyinden gelmiyor, bazı şeyler değişti ama bu değişim hala yeterli değil. Bir çocuk kendi dilinde eğitim alabiliyorsa, sokaklarda anadilinde akıcı konuşabiliyor, oyun oynayabiliyor, yapmak istemedikleri şeyleri yapabiliyor, akıcı konuşabiliyor vb. O zaman Kürt çocukları hür olacak.

Tabii burada yine annelerin omuzlarında destek var. Anneler dillerinden vazgeçmemeli. Kürt kadınları çocuklarına dillerini öğretmeli, kendi dillerinde lorike söylemeli, çocuklarına Kürtçe isimler vermeli vb. Biri beyindeki zamanları karşılaştırır, şimdi yine beyindeki kadınlar şimdi kadınlardan daha güçlüdür. Her ağır yükün altından kalkın. Dil yasak olmasına rağmen yine de evde çocuklarını kendi dillerinde aradılar, şarkılarını haykırdılar. Ancak zaman geçtikçe kültürümüzden çok uzaklaşıyoruz. Büyük şehirlerde yaşayan kadınlar genellikle kültürlerine ve dillerine yabancılaşmaktadır. O dilin bana ne yaptığını kimse söylemesin. Bir gün herkes diliyle karınlarını dolduracak. Dil olmadığını unutma; kültür, sanat, tarih ve insan nabe

Kürt çocukları bunu pek zor bulmadılar. Cidden, işkenceler büyüdü. Yoksulluk, açlık, ölüm, cinayet vb. İki kültür arasında büyümüş. Bunlardan bazıları Avrupa'ya göç etti. Tabii yurt dışına giden ailelerin çocukları da bu diğer çocuklardan faydalandı. Çünkü Avrupa'da anadillerinde eğitim fırsatı gördüler .. Türkiye'deki Kürt çocukları o kadar şanslı değil. Ama yavaş yavaş herkes kökenine dönecek. Bu, Kürt çocuklarının hep böyle yaşayacağı anlamına gelmez. Bu kader değil. Şimdi bazı çocuklar ve bazı kadınlar uyanıktı. Dünya küresel bir dünyadır. Çocuklar artık her şeyi soruyor, araştırıyor ve tanıyor, şu anda yetişkinlerin çocukları desteklemesi, onlara tavsiye ve önerilerde bulunmaları, onlara doğru yolları göstermeleri gerekiyor. Bırakın çocuklar birbirlerini tanımasınlar, birbirlerini sevsinler, ortak duyguları takip edin ve her şeyden önce insan olun.

Çîroka jîyana zarokên Kurd

Ji mêj ve, zarokên Kurdan bi hatina cihanê dibe hemwelatîyên pola dûyemîn.



Çîroka jîyana her zarokî  cuda cuda ye. Çîroka Jîyana her dayikê jî,  ji hevdû cuda ye. Her zarok an jin, jîyanê ku ji dil xwestîye  ne jîyaye. Her dê, ji mêj ve xwestîye ku navê zarokê xwe lê bike û bi wî navî zarokê xwe mezin bike. Lê mixabin li Tirkîye yê bextê (şans) dayîkên zarokên Kurdan sî çil sal in derfeteke wiha nedîtîne. Navê zarokên xwe bi zimanê xwe lê nekirîye. Ji ber ku zimanê Kurmancî qedexe bû. Her dê û zarok ev tengasî, mixabin bi salan kişandî ye. Bi hatina cihanê çîroka jîyana wan bi destê wan dest pê nekirîye û heta mezinbûna wan. Helbet meriv dikare vê gotinê ji bo jinan jî bibêje. Li welat ê Tirkîye jîyana jinên Kurd pir zor e.

Ji mêj ve, zarokên Kurdan bi hatina cihanê dibe hemwelatîyên pola dûyemîn.  Bi navlêkirinê ev dijwarê  dest pê dike, heta perwerdehîyê, kar destxistin û mirinê. Ger mirov mînakek hûrdek bide, zarok dîroka  rojbûna xwe nizane. Lewra dîroka wan jî şaş hatîye tomar kirin. Mixabin Jîyana wan ne xwuya ye wekî nav û dîrokê rojbûna wan. Nifşek wisa di nav dem û dewranê de winda bûn û çûn. Gelo kesek ramanê  ku guhertinên wisa di bin hişê mirov de hestên çawa bi cih dike? Guhertinên wisa deronîya dê û bavan çawa dike bin bandora xwe? Ew zarok bi kîjan hestan tên xwedîkirin? Sedemên deronîyekê xirab, tenê ev nînên. Feqirî, belangazî, paşdemayîn, jîyaneke ne wekhevî û hwd, dibin sedem. Dema ku vana tên cem hevdû nifşekî wekî bombe hatîye holê. Ji ber vê yekê, zarokên Kurdan jîyana xwe wekî zarokên gelên din bi difirehî nikarîye bijî.  Helbet niha ne wekî ji mêj ve ye , hinek tişt hatine guhertin lê belê ev guhertin hîn jî ne bes e. Heke zarokek bikaribe bi zimanê xwe perwerdehî dîtiba , di kolanan de bi difirehî bi zimanê dayika xwe biaxive, lîstikên xwe bileyîze ba, tiştên ku naxwaze, gava bikaribe bi eşkere bîne ziman û hwd. Wê demê zarokên Kurdan wê azad bibin.

Helbet di vê derê de dîsa piştgirî li ser milên dayîkan e. Dayîk bila dev ji zimanê xwe bernedin. Divê jinên Kurd zarokên xwe hînî zimanê xwe bikin, lorikê xwe bi zimanê xwe bistrên, navên Kurdî li zarokên xwe bikin û hwd. Meriv demên ji mêj ve niha dide ber hevdû dîsa jinên ji mêj ve ji jinên niha xurtir bûne. Ji bin her barê giran rabûne. Wan dema  ziman çikas qedexe bû jî, disa di nav malê de bi zimanê xwe bang li zarokê xwe dikirin, lorikên xwe digotin. Lê belê dem çiqas dibore, em jî ew qas ji çanda xwe dûr dikevin. Bi gelempêrî jî jinên ku li bajarên mezin dijîn, ji çanda xwe, ji zimanê xwe dûr ketine. Bila kesek nebêje ku wê ziman ji min re çi  kar di. Rojek wê were her kes wê zikê xwe bi zimanê xwe têr bike. Ji bîr nekin ger ziman nebe; çand, hûner, dîrok û gel nabe…

Zarokên Kurd gelekî ne dijwarî dîtine. Bi dijwarî , tadeyî mezin bûne. Feqirî, birçîbûn, mirin, kuştin û hwd. Di navbeyna du çandan  de hatine mezinkirin. Hin jî van koç kirine Ewrupa yê. Helbet zarokên malbatên ku çûne derveyê welat li gor van derana zarokê  dî jî bi suûd bûne. Ji ber ku wan li Ewrupa yê derfeta perwerdehîya bi zimanê zikmakî dîtine.. Zarokên Kurdên Tirkîye yê ne ew qasî bi bext in. Lê belê hêdî hêdî her kes wê vegere ser eslê xwe. Nayê vê wateyê ku ewê zarokên Kurd her tim wisa bijîn. Ev ne qeder e. Êdî hin zarok hin jî jin hişyar bûne. Cihan  cihanek global e. Êdî zarok her tiştî dipirsin, ve dikolînin û nas dikin.Di vê demê de hewceye mezinên zarokan jî piştgirî bidin zarokan, li wan şîret û pêşnîyaran bikin, rêyên rast nişanê wan bidin. Bila êdî zarok xwe nas bikin, ji hevdû hez bikin, bikevin pey hestên hevpar û berîya her tiştî bila bibin mirov.

banner3
Yorumlar (0)
10
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Erzurumspor 27 26
17. Kayserispor 25 25
18. Başakşehir 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü