banner9

banner8

2023 Gök Olayları Yıllığı: Türkiye'den 2 Ay tutulması izlenecek

Türkiye'den bu yıl 2 Ay tutulması ile 8 gök taşı yağmuru izlenebilecek. Bazıları saniyede 71 kilometre hızı bulan gök taşı yağmurundan en etkileyicisi olan ağustos ayındaki Perseid karanlık bir gökyüzüne denk geleceğinden, etkileyici bir meteor gecesi yaşanacak.

Haberler 08.01.2023, 12:09 08.01.2023, 12:15
17
2023 Gök Olayları Yıllığı: Türkiye'den 2 Ay tutulması izlenecek
banner44

ANTALYA- Antalya'da 2 bin 500 metre rakımlı Bakırlıtepe'de ABD, Rusya, Japonya gibi birçok ülkeyle ortak uzay gözlem projelerinin de yürütüldüğü TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) , '2023 Gök Olayları Yıllığı' isimli kitapçığını çıkardı.

Cumhuriyet'in haberine göre; Ay, gezegenler ve yıldızların konumlarına ilişkin detaylı bilgilerin bulunduğu 2023 Gök Olayları Yıllığı'na göre, 2023 yılında Türkiye'den izlenebilecek iki Ay tutulması gerçekleşecek. 2023 içinde gökyüzü meraklıları, halk arasında 'yıldız kayması' olarak bilinen 8 gök taşı (meteor) yağmuru olayına da şahit olabilecek.

İLK TUTULMA MAYIS AYINDA

Ay tutulmalarından ilki 5 Mayıs 2023 tarihinde, Türkiye saatiyle 18.15-22.30 arasında gerçekleşecek. Yarı gövdeli Ay tutulmasında, ayın yüzde 95'lik kısmı dünyanın yarı gölgesi içinde kalacak ve ay yüzeyi hafifçe karacak.

Tutulmanın ortası saat 20.24'te olacak.

Parçalı Ay tutulması ise 28 Ekim 2023 tarihinde gerçekleşecek. Türkiye saatiyle 21.00'de başlayacak bu tutulma, 01.26'da sona erecek. Bu tutulmada ayın sadece yüzde 12'si dünyanın gölgesi içinde kalacağından bu bölgedeki kızarıklığın fark edilmesi zor olacak.

Tutulmanın maksimum evresi 23.15'te gerçekleşecek.

SEKİZ GÖK TAŞI YAĞMURU

Geçen yıllarda olduğu gibi 2023 yılı içinde de farklı dönemlerde 8 gök taşı yağmuru olayı yaşanacak. TUG uzmanları, gök taşı yağmurlarının isimleri, dönemleri ve tarihi süreçlerine ilişkin bilgilere, yıllık içerisinde yer verdi.

Halk arasında yıldız kalması olarak bilinen meteor yağmurlarında, görülebilecek gök taşı sayıları ise ideal gözlem koşulları, ışık kirliliğinin olmadığı ortamlar ve Ay'sız geceler için verildi.

Bu yıl da görülebilecek meteor yağmurları Quadrantid (Dörtlük), Lyrid (Çalgı), Eta Aquarid (Eta Kova), Delta Aquarid (Delta Kova), Perseid (Kahraman-Perce), Orionid (Avcı), Leonid (Aslan) ve Geminid (İkizler) olarak sıralanıyor.

SAATTE 80 METEOR GÖRÜLEBİLECEK

En yoğunlarından biri Quadrantid'in kaynağı olan 3 kilometre çapa sahip Asteroid 2003 EH1, güneş etrafındaki yörüngesini yaklaşık 5,5 yılda tamamlıyor. Quadrantidlerin yoğun olduğu zaman aralığı 3-4 Ocak'ta sadece birkaç saat ve saatte 80 kadar görülebilecek.

Dolunaya yakın evre olacağından, gözlem ışık kirliliğinden uzak ve sabaha karşı yapılırsa daha fazla meteor görülebilecek. Gök taşlarının dünyaya giriş hızları saniyede yaklaşık 41 kilometre.

EN ESKİSİ, 2710 YIL ÖNCESİNDEN BİLİNİYOR

Kayıt altına alınmış en eski meteor yağmurlarından Lyrid yaklaşık 2710 yıl öncesine (MÖ 687-Çin kayıtları) uzanmasına rağmen, kaynağı C/1861 G1 Thatcher Kuyruklu Yıldızı ancak 1861'de keşfedilebildi.

Güneş etrafında bir turunu 415 yılda tamamlayan kuyruklu yıldızdan kopan küçük kayaç parçaları ve tozlar, dünya bu bölgeden geçerken yağmur olarak dönüyor. En yoğun gözleneceği 21-22 Nisan gecesi saatte 15-20 kadar meteor görülebilecek.

Meteor hızlarının saniyede 48 kilometre ve Vega'ya doğru çıplak gözle dünya atmosferine girerek ışıldayacak Lyrid yağmuru seyredilebilecek.

DÜNYAYA GİRİŞ HIZLARI SANİYEDE 66 KİLOMETRE

Kaynağı Halley Kuyruklu Yıldızı olan Eta Aquarid'in gök taşlarının dünya atmosferine giriş hızları saniyede 66 kilometre. 5-6 Mayıs en yoğun gece, ama dolunay sebebiyle az sayıda meteor görülebilecek. Güneş etrafındaki yörüngesini 76 yılda bir tamamlayan Halley'in yaklaşık 40 yıl sonra Dünya'dan tekrar gözlenmesi bekleniyor.

KAYNAĞI 96P MACHHOLZ KUYRUKLU YILDIZI

Delta Aquarid'e kaynak oluşturan ve çekirdeği 6.4 kilometre çapa sahip 96P Machholz Kuyruklu Yıldızı, Güneş etrafında küçük bir yörüngede turunu 5 yılda tamamlıyor.

Saatte 20 kadarla en yoğun dönemi 29-30 Temmuz'da, ayın yüzde 88'i aydınlık olacağından, saat 02.00'den sonra daha fazla meteor görülebilecek. Küçük meteor parçalarının dünyaya giriş hızları saniyede yaklaşık 40 kilometre.

PERSEİD ATEŞ TOPLARI GİBİ GÖRÜLECEK

Perseid'in kaynağını oluşturan 109P/Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı'nın çekirdeği 26 kilometre çapa sahip ve güneş çevresindeki turunu 133 yılda tamamlıyor.

En yoğun dönemi 12-13 Ağustos gecesi, saatte 100 kadar göktaşı yağmuru görülebilecek. Bu tarihte ayın Türkiye saatiyle yaklaşık 03.00'te doğması ve sadece yüzde 10'unun aydınlık görünecek olması, etkileyici bir yağmur izleme olasılığı sunacak. Meteorların dünyaya giriş hızları saniyede 59 kilometre civarında.

ORİONİD'İN KAYNAĞI DA HALLEY

Halley Kuyruklu Yıldızı'nın, güneş sisteminin iç bölgelerine her girdiğinde, çekirdeğinin uzaya saçtığı buz, toz ve kayaç parçaları dünya atmosferine ekim ayında girdiğinde Orionid'i oluşturuyor.

Gökyüzünde en son 1986'da görülen ve güneş sistemindeki en karanlık veya en az yansıtıcılı yüzeye sahip cisimlerden biri olan Halley'in artıklarından oluşan Orionid'in en yoğun dönemi saatte 20 civarında 21-22 Ekim gecesi olacak. Küçük meteor parçalarının dünyaya giriş hızları saniyede yaklaşık 66 kilometre.

DÜNYAYA EN HIZLI LEONİDLER GİRİYOR

Tarihte 1833, 1966, 2001 yıllarında yoğun meteor fırtınalarıyla hatırlanan Leonid'in bu yıl sakin geçmesi bekleniyor. Kaynağı 55P/Tempel-Tuttle kuyruklu yıldızı ve güneş etrafındaki turunu 33 yılda bir tamamlıyor.

17-18 Kasım'da en yoğun dönemi ve saatte 10 kadar meteor, çıkış noktaları Aslan Takımyıldızının olduğu bölge. Leonidlerin dünyaya giriş hızları saniyede 71 kilometreyi bulacak.

METEOR SAYISI 100'Ü AŞIYOR

Geminid'in kaynağı olduğu düşünülen 3200 Phaethon isimli asteroit, güneş etrafındaki turunu 1,4 yılda tamamlıyor. 'Ölü' veya 'Kayaç Kuyruklu Yıldız' da deniliyor. Dünyaya giriş hızları saniyede 35 kilometre olacak ve bir bölümü sarı renkte görülebilecek.

13-14 Aralık'ta saatte 100'ü aşarak en yüksek sayıya ulaşan Geminid, ay yeni evresine denk geleceği, gökyüzü karanlık olacağından, yıldızlı dekor arasında kayak ışık izleri seyredilebilecek. 

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Rayo Vallecano 20 32
6. Villarreal 20 31
7. Real Betis 20 31
8. Athletic Bilbao 20 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 20 22
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9
Günün Karikatürü Tümü