İstanbul Sözleşmesi nedir?

İSTANBUL-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Hükümet ve ilintili yapılar, yaklaşık 7 aydır İstanbul Sözleşmesi'ni gündemde tutarken, bu süre zarfında kadınlara yönelik her türlü şiddet, taciz ve tecavüz katbekat arttı ve 124 kadın katledildi. Kadınlara yönelik her türlü şiddeti önleyen ve haklarını savunan İstanbul Sözleşmesi’nin geri çekilmesine yönelik tartışmalar 7 aydır hükümet tarafından gündemde tutuluyor.

Manşet 09.09.2020, 09:04 09.09.2020, 09:04
3
İstanbul Sözleşmesi nedir?

İSTANBUL-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Hükümet ve ilintili yapılar, yaklaşık 7 aydır İstanbul Sözleşmesi'ni gündemde tutarken, bu süre zarfında kadınlara yönelik her türlü şiddet, taciz ve tecavüz katbekat arttı ve 124 kadın katledildi.


Kadınlara yönelik her türlü şiddeti önleyen ve haklarını savunan İstanbul Sözleşmesi’nin geri çekilmesine yönelik tartışmalar 7 aydır hükümet tarafından gündemde tutuluyor. Bu süre zarfında kadınlara yönelik her türlü şiddet, taciz ve tecavüz katbekat arttı. Tartışmaların gölgesinde 124 kadın katledildi. Kadınların tüm eylem ve etkinliklerine rağmen iktidarın sözleşmeye yerli ve milli şekil verme ısrarı sürüyor.


İSTANBUL SÖZLEŞMESİ NEDİR?


Kadın hareketinin en önemli kazanımlarından biri olan İstanbul Sözleşmesi 2011 yılı Mayıs ayında İstanbul'da gerçekleşen Avrupa Konseyi Bakanlar Kurulu toplantısında imzaya açıldı. Sözleşmenin ilk imzacısı ev sahibi olarak Türkiye'de 1 Ağustos 2014’te yürürlüğe girdi.


ULUSLARARASI TEK SÖZLEŞME


Sözleşme kadına yönelik şiddet ve ev içi şiddeti önlüyor. Devletlerin şiddete karşı önleyici tedbirler almasını taahhüt verirken, mağdur kadınları korumayı, şiddet davasında soruşturma ve kovuşturma yapmasını, şiddet olaylarını araştırması ve faillileri cezalandırmasına yönelik sorumluluklar yüklüyor. Aynı zamanda imzası bulunan ülkelerde hukuki bağlayıcılığı etkin kılıyor. Türkiye’de imzalanan ilk ve tek uluslararası sözleşme özelliğini taşıyor.


ERDOĞAN GÜNDEME GETİRDİ 


Her dönem tehdit olarak görülen İstanbul Sözleşmesi'nin geri çekilmesi ilk olarak açık bir şekilde salgın öncesi Şubat ayında AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın bir grup milletvekiliyle yaptığı toplantıda dile getirildi.


TOPLUMSAL CİNSİYETE ZARAR VERİYOR


Erdoğan, toplantıda sözleşmenin toplumsal cinsiyet kavramı nedeniyle aile kurumuna zarar verdiğini ileri sürerek,  gözden geçirilmesinin sinyalini verdi. Ayrıca evlilik yaşının yükselmesi, tek çocuk nedeniyle nüfusun yaşlanması gibi konuların ele alınması üzerine durdu.


MUHAFAZAKARLAR SAHİPLENDİ


Erdoğan’ın bu açıklamaları özelikle muhafazakar kesim tarafından sahiplenilerek, ana akım medya da aylarca erkekler tarafından tartışıldı. İlk açıklamaya karşı başta kadın örgütleri olmak üzere toplumun büyük bir çoğunluğu tepki göstererek, yasaların gözden geçirilmesi değil uygulanmasına yönelik taleplerde bulundu.


KURTULMUŞ: USULÜNE GÖRE ÇIKARILIR


Erdoğan’ın ardından bu kez AKP Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş, 2 Temmuz’da bir televizyon kanalında İstanbul Sözleşmesi hakkında, "Nasıl usulünü yerine getirerek imzalanmışsa, usulünü yerine getirerek sözleşmeden çıkılır" diyerek tartışmayı sürdürdü.


ERDOĞAN’DAN KALDIRIN TALİMATI


Kurtulmuş’un bu açıklamasının ardından Erdoğan yeniden, “Çalışıp gözden geçirin, halk istiyorsa kaldırın” talimatını verdi.  AKP Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş,  Erdoğan’dan bir gün sonra yeniden sözleşmeyle ilgili bunun imzalanmasının "gerçekten yanlış" olduğunu söyledi.


RAPORLAR HAZIRLANDI


Erdoğan ve Kurtulmuş tarafından yapılan açıklamalar daha sonra AKP milletvekilleri ve iktidara yakın STÖ’ler tarafından sürdürüldü. İktidar destekçisi bazı kurumlar ise sözleşmeden geri çekilmesi için raporlar hazırlandı, çok sayıda açıklamalar yapıldı.


CİNSEL SAPMA ÇIKIŞI!


Sözleşmeye karşı çıkanlardan biri olan “Türkiye Düşünce Platformu” konuya dair Erdoğan’a rapor sundu. Raporda; İstanbul Sözleşmesi'nde, kavramların değersizleştirildiği, her türlü cinsel sapma hareketinin "cinsel yönelim" kavramı ile meşrulaştırıldığı, ahlaki veya toplumsal yaptırımlardan muaf tutulduğunu ileri sürdü.


GERİ ÇEKİLDİLER


Adına “Türkiye Düşünce Platformu” denilen grup, gelen tepkiler üzerine geri adım attı. Platform yaptığı açıklamada, "Biz platform olarak artık bu konudan çekiliyoruz çünkü çok yorulduk, yıprandık" dedi.


YERLİ VE MİLLİ SÖZLEŞME


Bir rapor da adına “İstanbul Sözleşmesi Çalışma Platformu” denilen yapı tarafından hazırlandı. Hazırlanan raporda,  "Türkiye'nin, İstanbul Sözleşmesinden çekilmesini, şiddeti önleme ve ortadan kaldırmayı hedef alan yerli ve milli bir yasal düzenleme yapılmasını teklif ediyoruz" denildi.


AİLEYE SAVAŞ AÇMIŞ


Daha sonra “Türkiye Aile Meclisi” denilen grup bir açıklama yaparak, "Aileye savaş açmış, toplum ve aileyi terörize eden İstanbul Sözleşmesi'nin, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Projesi'nin ve bağlı uygulamalarının Avrupa ülkelerindeki gibi geri dönülmez aşamalara gelmeden iptal edilmesini istiyoruz” diye belirtti.


‘AİLE YAPISINI KORUYORUZ’


Tartışmalara neden olan bir diğer açıklama da TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı ve AKP Edirne Milletvekili Fatma Aksal'dan geldi. Aksal, şunları ileri sürdü: “Sözleşmede kadının korunmasına ve şiddetin engellenmesine ilişkin maddeler vardır. Ama iki ucun da savunduğu kadar bir şey yoktur. Sonuçta bir sözleşmedir. Sözleşme değil, kanunlar kadını korur. Biz aile yapımızı koruruz. Aile yapımıza sahip çıkmamız gerekenler bizleriz.”


ERDOĞAN’DAN YENİ SÖZLEŞME SİNYALİ


Bütün bunlar tartışılırken Erdoğan, Ağustos ayının ortalarında sözleşme ile ilgili yaptığı yeni açıklamada, bütün tartışmalara gerekçe gösterilen "Temel haklar, eşitlik ve ayrımcılık yapılmaması" konusunu düzenleyen 4. maddede geçen "cinsel yönelim" ve "toplumsal cinsiyet kimliği" ifadelerine şerh konulabileceğini, ayrıca yeni bir sözleşme çıkarılmasının gündemlerinde olduğunun sinyalini verdi.


SÖZLEŞME AKP’Yİ İKİYE BÖLDÜ


İktidarın geri çekilmesini istediği sözleşme AKP içinde de tartışmalara neden oldu. Bazı kadın milletvekilleri sözleşmenin geri çekilmesinden vazgeçilmesini istedi. Bu kapsamda TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı AKP İstanbul Milletvekili Canan Kalsın, İstanbul Sözleşmesi için “Amacı şiddet uygulananı şiddetten korumak olan bir sözleşmenin toplumu bozduğunu söylemek akla ziyan bir tutum ve düşüncedir” dedi.


KADEM’DE KARŞI ÇIKTI


Öte yandan Erdoğan'ın kızı Sümeyye Erdoğan Bayraktar'ın başkan yardımcılığını yürüttüğü KADEM de, sözleşmenin geri çekilmesine karşı açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, İstanbul Sözleşmesi'nin hedef konulmasında başlıca argümanlar olan "aile birliğini dağıttığı" ve "eşcinselliği meşrulaştırdığı" iddialarının gerçeği yansıtmadığı hatırlatıldı.


KADEM’in açıklaması iktidara yakın kesimler tarafından eleştirilerek, karşı çıkıldı.


Öte yandan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı’nın İstanbul Sözleşmesi’yle ilgili çalışma yürüttüğü ortaya çıktı.


TOPLUM GERİ ÇEKİLMESİNİ İSTEMİYOR


Yaklaşık 1 ay önce MetroPOLL şirketi de İstanbul Sözleşmesi’nin geri çekilmesi üzerine bir anket yaptırarak, hükümetin gerekçelerini boşa çıkardı. Yapılan saha çalışmasında yurttaşların yüzde 63.6’sı hükümetin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesini onaylamadığını belirtti.


7 AYDA 124 KADIN KATLEDİLDİ


Bu tartışmalar gündemdeki yerini korurken kadın katliamları, taciz, tecavüz ve şiddet kat be kat arttı. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun verilerine göre sözleşmesinin tartışılmaya açıldığı Mart ayından Ağustos ayına kadar 124 kadın katledildi. Bu sürede yaşananlara maruz kalan kadınlar, sosyal medya hesaplarında yaşadıkları şiddeti görüntüleyip teşhir etti.


KADINLAR ALANLARA AKTI


Kadın örgütleri ise salgına rağmen ülkenin dört bir tarafından yüz binler olup alanlara çıktı. Sözleşmenin geri çekilmesine izin vermeyecekleri mesajını bir kez daha yineledi.  İstanbul Sözleşmesi için eylem yapan kadınlar birçok kez engellenerek, polis şiddetine maruz kaldı, yine bazıları darp edilerek, gözaltına alındı.


EYLEMLER SÜRÜYOR


Bu arada sözleşmeyi destekleyenler aylardır sosyal medyada “#İstanbulSözleşmesiYaşatır”, "İstanbul Sözleşmesini uygula" etiketi altında kampanyalar düzenliyor. Kadınların eylemleri ise her alanda sürüyor.


MA / Semra Turan
banner3
Yorumlar (0)
7
açık
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Başakşehir 10 14
8. Karagümrük 9 13
9. Konyaspor 9 12
10. Rizespor 9 12
11. Malatyaspor 9 12
12. Hatayspor 7 12
13. Trabzonspor 10 12
14. Göztepe 8 11
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 8 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 8 7
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. West Bromwich 10 6
18. Burnley 9 5
19. Fulham 9 4
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7