'Savaş karşıtlığı sırtüstü yatmak değil'

        Keşke birkaç hafta daha yaşayabilseydi… İki korkunç savaşa bir çocuk bir de torun kaptırmış olan Kathe Kollwitz, 22 Nisan 1945’te Dresden’de hayata gözlerini yumduğunda, artık Kızıl Ordu, Berlin sokaklarında dövüşüyor ve kısa süre sonra Reichstag’ın tepesine dikilecek olan kızıl bayrak elden ele aktarılıyordu. Olmadı ama.

Manşet 07.07.2019, 04:23 07.07.2019, 04:23
3
'Savaş karşıtlığı sırtüstü yatmak değil'

 

 

 

 

Keşke birkaç hafta daha yaşayabilseydi… İki korkunç savaşa bir çocuk bir de torun kaptırmış olan Kathe Kollwitz, 22 Nisan 1945’te Dresden’de hayata gözlerini yumduğunda, artık Kızıl Ordu, Berlin sokaklarında dövüşüyor ve kısa süre sonra Reichstag’ın tepesine dikilecek olan kızıl bayrak elden ele aktarılıyordu. Olmadı ama. Göremedi bütün bunları… Bir zafer resmi yapamadan ayrıldı aramızdan…

Çekirdekten yetişmek İnsanlık tarihinin en korkunç döneminde yaşamak talihsizliğine uğramış olan büyük ressam, sosyalist, feminist Kathe Kollwitz, 8 Temmuz 1867’de Königsberg’de doğdu. Ailesi zaten sosyalistti ve özellikle babası hayli ilginç bir adamdı. Kathe ve kardeşlerini o zamanın anlayışına göre çok serbest yetiştirmiş, özellikle kızının sanatçı yönünü desteklemişti. Daha on üç yaşındayken Königsberg’de bir bakır işlemecisinin yanında ders almasını sağlayan da, daha sonra onu Berlin’e yollayıp birçok ressam ve gravür sanatçısı ile tanışmasına önayak olan da oydu.

Kathe, kardeşinin bir arkadaşı olan tıp öğrencisi Karl Kollwitz’e âşık olup 1891’de evlendiklerinde, baba, hayal kırıklığına uğramıştı adeta. Kızına “İki işi birden yapamazsın. Onun için, seçtiğin işi tam olarak yap” demekteydi. Kathe, ikisini birlikte yürüttü. Ama büyük zorluklarla… 1892’de oğlu Hans, 1896’da ikinci oğlu Peter dünyaya gelir. Sanatçı kimliğini korumakta kararlı olsa da artık iki çocuklu bir kadındır ve günlüklerinde sık sık bunun yarattığı cehennemden söz eder.




Sanatın sorumluluğu

Bu arada, Karl’ın bir emekçi mahallesindeki muayenehanesinde yaşadıkları, gördükleri, özellikle yoksul kadınların yaşamını daha iyi anlamasına neden olmaktadır. Käthe Kollwitz tarafsız bir aydın, “bağımsız” bir ressam değildir. Büyükbabasının “yetenekli olmak insana sorumluluk yükler” sözlerini aklından çıkarmayan sanatçı, bütün yaşamı boyunca hep açlık çekenlerin, ezilmişlerin, horlananların yanında olacaktır. Tam bu sıralarda, 1898’de Silezyalı dokuma işçilerinin başkaldırışını konu alan Dokumacıların İsyanı adlı bir dizi oymabaskıyı sergilediğinde, büyük bir etki yaratır. Sergiden İmparator II. Wilhelm de etkilenmiştir ama tersinden! Wilhelm, onu “kaldırım sanatçısı” olarak adlandırarak Kathe’ye verilmek istenen madalyayı bizzat engellemişti. Bir sonraki dizinin konusu ise ‘Köylü Savaşı’dır ve onunla da ödüller kazanır.

Ekilecek tohumlar…

Ama sonra, savaş yılları gelir. 1914’te Birinci Dünya Savaşı patladığında küçük oğlu Peter’in o günlerin atmosferinde savaşa gitmesini engelleyemez. Peter, Flanders’de ilk gününde ‘şehit’ olur! Bu korkunç acı Kathe’nin yakasını hiç bırakmaz. Ölüm haberiyle birlikte bir iç hesaplaşma başlamıştır, artık bütün resimlerinde hep aynı acı vardır. “Hepimiz ihanete uğradık. Milyonlarca genç ve Peter da ihanete uğradı. Bu nedenle sakin olamam. İçim karmakarışık ve fırtınalı” demektedir güncesinde.

1918’de savaşın bitmesinden önce gençleri savaşa çağıranlara karşı yayınladığı makalesinde, “Bu dört yıl içinde çok şeyler öğrenildi. Şeref kavramı bakımından da… Yeterince insan öldü! Artık kimse şehit olmamalı!” diyerek, Goethe’nin “Ekilecek tohumluklar, öğütülmemeli” sözlerini hatırlatıyordu. Daha sonra da hep savaş karşıtı olmayı sürdürdü. “Pasifizm sırtüstü yatıp bakmak değildir, tam tersi bir iştir, zor bir iş” diyordu.

1919’da Prusya Güzel Sanatlar Akademisi’ne üye olarak profesör unvanını aldığında, geleceğin Nazileri homurdandılar biraz ama pek bir şey yapamadılar. Ama Almanya bir kez daha uçuruma doğru gitmektedir ve durum zorlaşmaktadır. 1933’te akademiden çıkarılarak konferans vermesi, sergi açması yasaklanır. Bu arada 1931’de tamamladığı Matemdeki Ebeveynler adlı eseri büyük tepki çeker. Naziler, onun için ‘Pislik Ressamı’ tanımını uygun görmüşlerdir!

Bu kez torun acısı!

Ve ne trajiktir ki, bu kez de büyük oğlu Hans’ın adı yine Peter olan oğlu, 1942’de savaşta ölür. Berlin’i terk eden Kathe, artık iyice yıkılmıştır. Sığındığı küçük bir yerleşim biriminde 1945’e kadar yaşamını sürdürür. Ölümünden hemen önce torunu Jutta’ya şöyle söyler: “Günün birinde yeni bir ideal ortaya çıkacak ve tüm savaşlar sona erecek. Bu inançla ölüyorum. Belki zorlu bir uğraş olacak ama başarılacak.” Sonuçta, savaş manyakları hiç sevmedi onu! İmparator II. Wilhelm de, Adolf Hitler de… Biri ‘savaş suçlusu’ olarak ülkesini terk etti, diğeri ise son sığınağında kendini öldürdü. Arkalarında bıraktıkları, gözyaşından başka bir şey değildi. Kathe ise işte o gözyaşının ve o gözyaşından doğan isyanın ressamıydı ve hâlâ yaşamaya devam ediyor.

Yeni Yaşam gazete- arihin Bellegi

banner3
Yorumlar (0)
9
açık
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü