banner55

Ermeni Bilge İnsanı Mıgırdiç Margosyan: Diyarbakır'da ki o Gâvur Mahallesi artık yok. Yeni yeni binalar yapılıyor.

Diyarbakır Gâvur Mahallesi' nde bir diğer ismiyle Hançepek'te uzun yıllar yaşayan yazar Mıgırdiç Margosyan ile anadil üzerine söyleyiş gerçekleştirdik. Anadili olan Ermenice' yi öğrenebilmek için 1953 yılında İstanbul’a gittiğini söyleyen yazar Margosyan, anadili Ermeniceyi öğrendikten sonra, "Ana dilimin öğretildiği okulunda öğretmenlik yaptım" diyerek, yazarlığa yöneldiğini ifade etti.

Söyleşi-Röportaj 05.01.2021, 08:33 08.02.2021, 07:54
59
Ermeni Bilge İnsanı Mıgırdiç Margosyan: Diyarbakır'da ki o Gâvur Mahallesi artık yok. Yeni yeni binalar yapılıyor.

Bilindiği üzere "Ötekilerin Gündemi" haber sitemizin yazılımını güncelleştirdik, bu doğrultuda daha önce yaptığımız söyleşi ve röportajlarımızı yeni sitemizde tekrar paylaşıp, sitemizin kategorilerini  güncelleştiriyoruz.

DİYARBAKIR-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ SÖYLEYİŞ-ARZELLA BEKTAŞ; Diyarbakır Gâvur Mahallesi' nde bir diğer ismiyle Hançepek'te uzun yıllar yaşayan yazar Mıgırdiç Margosyan ile anadil üzerine söyleyiş gerçekleştirdik.

Anadili olan Ermenice' yi öğrenebilmek için 1953 yılında İstanbul’a gittiğini söyleyen yazar Margosyan, anadili Ermeniceyi öğrendikten sonra, "Ana dilimin öğretildiği okulunda öğretmenlik yaptım" diyerek, yazarlığa yöneldiğini ifade etti.

Gavur Mahhallesi ve birçok kitaba imza atan Margosyan, anadil üzerine şunları ifade etti:

Aklıma gelen şu; bir insanın kendi ana dilini okuması, yazabilmesi dünyanın en güzel şeyi. Insanların ilk işi, ilk görevi anadilini öğrenmek olmalı. Ama zaman zaman şartlar bazen insanlara bu imkanı tanımayabiliyor. Ben İstanbul’a gidip anadilimi öğrenince mutlu, mesut oldum ve anadilimi öğrendim. Babamın bi lafı vardı. Bana dedi ki, 'Anadilini öğren, adam ol'. Yani ana dilinin ne kadar önemli olduğunu kendisi bu şekilde ifade etti."

Ermenice'nin dili kullanılan bir dil olduğunu dile getiren Margasyon, Ermenice'yi kullanan kişi sayısının gün geçtikçe azaldığını belirtti.

"Çünkü İstanbul’da az sayıda aile kaldı. Aşağı yukarı 50 bin kişi. Bu 50 bin kişinin büyük bir kısmı da kendi anadillerini maalesef bilmiyor.Okumuyorlar, bilemiyorlar, onların zaten bir kısmı Anadolu’dan göç ettiği için bilmiyorlar ve dolayısıyla bir insanın kendi ana dilini öğrenmesi bu kadar zor olan bir yerde kötü bir şey, insanı üzüyor" diyerek, Türkiye' de unutulmaya yüz tutmuş Ermenice dili için şu tavsiyeler de bulundu:

Bizim okullarımız var İstanbul’da. 15 tane Ermenice'yi Öğreten okullarımız var. Bunların dört tanesi lise, orta öğretim, ilkokul ve anaoku. Kendi imkanlarımızla azınlık okulu olarak orada dilimizi kullanıyoruz ve Ermeni’ce eğitim yapıyoruz."

Diyarbakır'ın Sur ilçesin de Ermenilerin yoğun olarak yasadığı Gavur Mahhallesi olarak bilinen yer de, Ermenilerin tarihi ve politik süreç içerisinde azınlığa düştüğünü belirten Margosyan, kitaplarında sıkça yer verdiği Gavur (Hançepek) Mahhallesi uzerine ise şunları söyledi:

Ermeni halkı için Gavur lafı sadece Ermeni halkı için kullanılmıyor. Bugün çeşitli vesillerle herhangi bir şeye kızdığımız zaman bazen işte Gavur , Gavur’un oğlu falan diyoruz. Yani bu sadece Ermenilere ait değil, aslında Gavur demek bizim Ülkemiz de biliyorsunuz Müslüman olmayanlara genel olarak verilen bir sıfattır. Yani bir Alman’da,Fransız da,Amerikalı da, Ermeni ,Süryani, Keldani işte bu tür yani Hristiyan olanlara genellikle genel olarak Gavur deniliyor.

Böyle bir sıfatın kullanılması beni rahatsız etmiyor. Çünkü biraz da ağız alışkanlığıylan da söyleniyor. Şöyle mesela Gavur kelimesi bazen bir övgü gibi de oluyor. 'Gavur işini iyi bilir, temiz yapar' hatta bazen Müslüman da şunu diyebiliyor 'işte alış verişini gavurdan yap çünkü onun yaptığı mal iyidir, temizdir' veya terazisi bilmem nedir diyenler de var. Onun için Gavur illa olumsuz anlamın da değil. Bugün de öyle değil mi? Dışarıdan bir sürü şey ithal ediyoruz. 'Gavurun malı' ama gavurun malı deyince illa kötüdür anlamında denmiyor. Mesela babam benim diş teknisyeniydi. Mesela şöyle diyorlar 'gavurun oğli öyle eli bir hafif ki dişini çeki diyisen ki zar sivrisinek ısıri' yani orda bir övgü de var."

Bugün Diyarbakır'daki renkliliğin kalmadığını aktaran Margosyan, "Türkiye'de bazı sorunlardan dolayı Diyarbakır’da ki o Gavur Mahallesi artık yok. Yeni yeni binalar yapılıyor. Ama o eski tarihi mimarisinin lezzetinde , tadında olmayacaktır ve olamazda çünkü orada o eski bazal taşlarının yerine şimdi bir nevi beton yığınıylan yeni binalar yapıldı" diye konuştu.

 

Mıgırdiç Margosyan Kimdir?

23 Aralık 1938’de Diyarbakır’ın ünlü Hançepek Mahallesi’nde (Gâvur Mahallesi) doğdu. Eğitimini Süleyman Nazif İlkokulu, Ziya Gökalp Ortaokulu, daha sonra İstanbul’daki Bezciyan Ortaokulu ve Getronagan Lisesi’nde sürdürdü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi.1966-1972 yılları arasında Üsküdar Selamsız’daki Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi’nde müdürlüğün yanı sıra felsefe, psikoloji, Ermeni dili ve edebiyatı öğretmenliği yaptı. Daha sonra öğretmenliği bırakarak ticarete atıldı. Edebi çalışmalarını aralıksız sürdürdü. Marmara gazetesinde yayımlanan Ermenice öykülerinin bir bölümü Mer Ayt Goğmerı [Bizim Oralar] adıyla kitap haline getirildi (1984) ve bu kitabıyla 1988’de, Ermenice yazan yazarlara verilen Eliz Kavukçuyan Edebiyat Ödülü’nü (Paris-Fransa) aldı. Gâvur Mahallesi (1992), Söyle Margos Nerelisen? (1995) ve Biletimiz İstanbul’a Kesildi (1998) adlı Türkçe kitaplarını, 1999’da ikinci Ermenice kitabı Dikrisi Aperen [Dicle Kıyılarından] izledi. Gâvur Mahallesi Avesta Yayınları tarafından Li Ba Me, Li Wan Deran [Bizim O Yöreler] adıyla Kürtçe olarak yayımlandı (1999). Türkçe kaleme aldığı Tespih Taneleri (2006) adlı anı-romanı büyük ilgiyle karşılandı. Son edebi eseri Tanrı’nın Seyir Defteri 2016’da yayımlandı. Gâvur Mahallesi 2017’de Gomidas Enstitüsü (Londra) ve Aras işbirliği ile İngilizce olarak yayımlandı. 2018’de, yazarın sekseninci yaşı vesilesiyle tüm eserlerini bir araya getiren Fıllaname basıldı.

Evrensel gazetesinde “Kirveme Mektuplar” adlı köşesinde yazmayı sürdüren Margosyan’ın bu makalelerinin bir bölümü Kirveme Mektuplar adıyla 2006’da Diyarbakır’da kitaplaştırıldı (Lis tarafından, 2011’da yeni basımı Aras). 1996-1999 yılları arasında Agos gazetesinde yayımlanan makalelerinden yapılan bir seçki olan Zurna 2009’da, yine Evrensel yazılarından derlenen Çengelliiğne (ilk basımı 1999, Belge Yayınları) ve Yeni Yüzyıl ve Yeni Gündem gazetelerinde yayımlanan makalelerinden derlenen Kürdan 2010’da yayınevimizce kitaplaştırıldı.
banner3
Yorumlar (0)
34
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56