Krizin derinleşmesi üzerine Kuzey Suriye'de 'ithal' edilen patates hakkında 'kimyasal tehlike'ye işaret ediliyor.

Krizin derinleşmesi üzerine Kuzey Suriye’de ‘ithal’ edilen patates hakkında ‘kimyasal tehlike’ye işaret ediliyor. Muhatabı bile belli olmayan bu ‘ithalatın’ aslında ‘siyasal’ olduğu belirtilirken, Afrin’den getirildiği iddia edilen patatesi hangi kurumun denetlediği ise belirsiz Son dönemde patates ve soğan üretimindeki kriz ve fiyatların aşırı yükselişinden sonra hükümetin ithalata yönelmesi kamuoyunda tarışılırken, bir başka sorun da Suriye’nin kuzeyinden getirilen patatesin hangi kriterlerden geçtiği konusunda çıktı.

Emek-Ekonomi 30.06.2018, 06:38 30.06.2018, 06:38
1
Krizin derinleşmesi üzerine Kuzey Suriye'de 'ithal' edilen patates hakkında 'kimyasal tehlike'ye işaret ediliyor.
Krizin derinleşmesi üzerine Kuzey Suriye’de ‘ithal’ edilen patates hakkında ‘kimyasal tehlike’ye işaret ediliyor. Muhatabı bile belli olmayan bu ‘ithalatın’ aslında ‘siyasal’ olduğu belirtilirken, Afrin’den getirildiği iddia edilen patatesi hangi kurumun denetlediği ise belirsiz

Son dönemde patates ve soğan üretimindeki kriz ve fiyatların aşırı yükselişinden sonra hükümetin ithalata yönelmesi kamuoyunda tarışılırken, bir başka sorun da Suriye’nin kuzeyinden getirilen patatesin hangi kriterlerden geçtiği konusunda çıktı. Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, yaptığı basın açıklamasında ithalat bağımlılığını sorgularken, uzun yıllardır iç savaşta olan ve üstelik kimyasal silahların kullanıldığı bir bölgeden patates ithal edilmesine de dikkat çekildi.

Üretim niye azaldı?

Gıda Mühendisleri Odası açıklamasında patatesin dünyanın her yerinde üretilebilen bir gıda olduğu, Türkiye’nin de en çok patates üreten 20 ülke arasında bulunmasına dikkat çekilerek son beş yılda ekili alanların azaldığının altı çizildi. “Ekonomi Bakanı fiyat artışının sebebi olarak her ne kadar tefeci ve spekülatörleri gösterse de, ekili alanların giderek azalmasının yanında, özellikle küresel ısınma sonucu tarım topraklarının kuraklaşması, su kaynaklarının nüfus artışına oranla gittikçe azalması, tarımsal ve hayvansal hammadde fiyatlarını arttıran diğer ekonomik etkenlerdir” denilen açıklamada Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı’nın “50 kuruştan satılırken ne ara 5-6 TL ye satılmaya başlandı anlayabilmiş değilim” sözlerinin şaşkınlık yarattığı da belirtildi.

Kim kontrol ediyor?

Açıklamada “Ekonomi Bakanından Suriye ‘den (Türkiye’nin güvenlik altına aldığı bölgeden) 4 bin ton patates ithal ettiğimiz haberini almış bulunuyoruz. Uzun yıllardır iç savaş yaşayan bir ülkeden, özellikle de kimyasal saldırıların olduğu iddia edilen bir bölgede yetiştirilen patatesin ithal edilmesinde gıda güvencesi ile ilgili ciddi tereddütlerimiz bulunmaktadır” denildi.

Bu gerçekten bir ‘ithalat’ mı?

4 bin ton patatesin getirildiği bölgede durum bir hayli karışık. Özellikle Afrin gibi bazı bölgelerin el değiştirmesinden sonra çeşitli grupların ekilen arazilere ve hasata el koyduğu ya da ağır vergiler uyguladığı iddiaları yaygın. Cumhuriyet gazetesinin haberinde söz konusu patatesin, Afrin’deki köylülere Türkiye’nin verdiği patates tohumları olduğu iddia edilirken, bu tohumların yetişmesi için 3 aylık süreç gerektiğini belirten uzmanlar, aslında yeni mahsulün değil de, depolardaki patateslerin ithal edildiği endişelerini dile getiriyor.

Fiyat düşürür mü?

Üretici ve sektör temsilcileri, yüksek fiyatların ithalatla ancak geçici olarak düşürülebileceğini düşünüyor. Örneğin İstanbul Hali’nde önceki gün patates fiyatları 5 TL, Bursa Hali’ndeki fiyatlar ise dün 6 TL olarak gözlendi. Sektör temsilcileri, fiyatları tam olarak düşürecek hasadın önmüzdeki hafta başlayacağını belirtiyor. Geçtiğimiz sene 429 bin ton patates ihraç eden Türkiye, 2013’te ürettiği 3 milyon 948 bin ton patates ile BM Tarım Örgütü (FAO) tarafından dünya genelinde en çok patates üreten 19. ülke seçilmişti.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı’na sorular:

Söz konusu patateslerin ülkemize girmeden akredite bir kuruluş tarafından analizleri yapıldı mı?

Patateslerin yetiştirildiği bölgedeki toprak ve su analizleri yine akredite bir kuruluş tarafından yapıldı mı?

Gerek patateste, gerekse toprak ve suda kimyasal kalıntı ve/veya ağır metallar (kurşun, civa, arsenik vb) mevcut mu?

Yapıldığını umduğumuz analizlerin sonuçları kamuoyu ile ne zaman paylaşılacak?

Kim kimden alıyor? Muhatap kim?

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba’nın “Ülkeler bazen siyasi olarak birbirleri ile alışveriş yapmak zorunda kalıyorlar” ifadesini kullanması, kamuoyunda tepkilere yol açtı. Sık sık “Suriye bizm iç işimiz” diyen hükümetin bu tasarrufu, yapılan işlemin gerçek bir “ithalat” olup olmadığı tartışmalarını gündeme getirdi. ‘Fırat Kalkanı’ adı verilen harekât ile girilen bu bölgelerden alınan patatesler Pazartesi’den itibaren İstanbul, Bursa ve İzmir gibi illerde market ve hallere ulaştırılmaya başlandı. Patateslerin ‘sözleşmeli üretim modeli’ ile getirildiği belirtildi.

Normal bir ticaret mi?

Buna karşın, Gazete Karınca’nın görüşlerine başvurduğu HDP Milletvekili ve ekonomist Erol Katırcıoğlu, patatesin getirtilişini Suriye’de anormal olan piyasa ilişkisi içerisinden düşünmek gerektiğini belirterek, “Sözleşmenin tarafları kimler? Satıcının hakkı var mı? Eğer bir ihlal olursa satıcı nereye, hangi mahkemeye müracaat edecek?” sorularını sordu. Katırcıoğlu, “Öyle bir bölgeden patates alırken o coğrafyadaki pazar mı esas alınıyor yoksa bir şey mi empoze ediliyor? Eğer orada bu işin piyasası 20 ise ve bize 10’a veriyorlarsa mesela, bu normal bir ticaret değildir. Bir yandan askeri güce dayanarak yapılıyor olabilir” diye konuştu.

El koyma mı var?

Prof. Fuat Ercan ise “bildiğimiz çerçevede bir ithalat” olması gerektiğinin altını çizerek, sınırdan giren her şeyin ödeme dengesinin karşılıklı olması gerektiğini belirtti. Prof. Ercan, Bab ya da diğer yerler ile böylesi bir iş yapmanın aynı zamanda oradan bu işe dahil edilenleri meşrulaştırdığını vurgulayarak “Türkiye bir taşta iki kuş vuruyor” dedi. Bir diğer ekonomist Alp Altınörs ise ‘Suriye bizim iç işimiz’ diyen bir iktidarın varlığının mevcut olduğunu ifade ederek, “Bu ithalat sayılır mı? Bu noktada para vererek mi alınıyor patatesler yoksa el mi konuluyor buna bakmak lazım. Bunun incelenmesi lazım. Eğer el koyma yöntemi ile alınıyorsa bu meşru değildir. İthalat da ticaret sayılmaz” diye konuştu.

EKONOMİ SERVİSİ
Yorumlar (0)
1
light rain and snow
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. West Ham 18 29
9. Aston Villa 15 26
10. Chelsea 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü