Honandina Zanîna Jiyanê ya bi Jineolojiyê

Bi giştî di avabûna jîneolojiyê de ji bersivan zêdetir pirsên rê didin ber me hene. Zanistek çawa ye, piştgiriya zanînê ya ji bo jiyanê çi ye, piştgiriya wê ya bo têkoşîna azadiyê çi ye. Ji bo bersiva van pirsan pir caran em bersivan di rêbazan de dibînin. Her bersivek pirsek din vedike, hewcedariyên nû derdixe holê. Parvekirina hinek encaman wê gelek baş be.

Jineolojî 22.11.2021, 20:57
21
Honandina Zanîna Jiyanê ya bi Jineolojiyê
banner44

Akademiya Jineolojiyê- Jinnews 

Bi giştî di avabûna jîneolojiyê de ji bersivan zêdetir pirsên rê didin ber me hene. Zanistek çawa ye, piştgiriya zanînê ya ji bo jiyanê çi ye, piştgiriya wê ya bo têkoşîna azadiyê çi ye. Ji bo bersiva van pirsan pir caran em bersivan di rêbazan de dibînin. Her bersivek pirsek din vedike, hewcedariyên nû derdixe holê. Parvekirina hinek encaman wê gelek baş be.

Ya yekem; Jîneolojî di serdema hatiye ziman de ji bo pirsgirêkên civak û ekolojiyê di esasa jinê de çareseriyê hedef dike. Ziman û rêbaza zanistê ya bi jiyan, civak û xwezayê re ava dike. Dema vê dike jî rastiya jinê derdixe holê û xwegîhandina heqîqeta civakê esas digire. Ji herêmî heta gerdûnî, rêbazekê dişopîne. Zanîn, rêbaz û zimanê demê li gorî rihê demê lêpirsîn dike.

Ya duyem; Bi îradeyek kolektîf zanînê hildiberîne, bi rêya wateyê diçe encamê. Jîneolojî xwe dispêre tecrubeyên jinên erdnîgariyê û cîhanê û xwe pêş dixe. Rêbazeke xwe dispêre îradeyeke kolektîf dişopîne. Jîneolojî hewl dide felsefa jiyana azad bigihîne zanînê û ji ber vê sedemê xwedî bingeheke dînamîk e.

Ya sêyem; Zanîna ku girêdayê desthilatdariyane, di nava demê de ji armanca xwe dûr dikeve û ji etîkê bêpar dimîne. Ev tê zanîn. Dema ev tespît tê kirin, vegotina zanîna esas tê girtin, di esasa pîvanên etîk-estetîk de fêmkirina jiyanê, îfadekirin, têkiliyên nû yên girêdayê civakî û faliyeta avakirina hêza çareseriya pirsgirêkan e.

Ya çaremîn; Zanîn xwe dispêre zanînê. Gerdûna hebûna zanînê jiyan e, civak e. Zanîna ji jiyan, civakê qut û nayê hîskirin, zanîna ji fikr û ramanê naherike hestan bêguman ji desthilatdariyan xilas nabe. Zanîn ne ji jiyanê qut zimanê wê jî ji jiyanê qut e. Mekanîk dibe, zindîbûn û rengê xwe winda dike.  Em vê lêpirsîn dikin. Em metnên wêjeyî yên felsefî û zanistî yên bi zimanekî nayê fêmkirin hatine nivîsîn lêpirsîn dikin. Em dibînin ku zimanekî dişibin xwe ava dikin. Divê em hemû ziman bi têkiliya deshtilatdariyan re xurt bigirin dest ku têkilliya jiyanê ya bi zanînê re, ya bi heqîqetê re bê dîtin û li gorî vê ziman û rêbaz bê pêşketin. Encama ji vê tespîtê girtin, ev e ku hewcedarî bi rêbazeke ku yekitiya ziman-wate- heqîqetê ye. Em di lêgerîna rêbaz û zimanekî ku rihê xwe, zindîbûna xwe winda nekiriye de ne. 

Encam

Yên ev xebat meşandin destpêkê, bêtecrubetî, bê rêbazî, heta  psîkolojiyên cuda yên binpêkirina gel û zayendiyê rê li ber vedikir, jiyan. Li gorî qalib û teşeyên fikrên Rojava, nêzîkatiyeke ku rexneyan dike derket holê. Tevî ku teşeyên fêrkirina zanînê û îfadekirinê, ne bi yê pergala serdest re heman bû jî yekane tişta ku wan rast îdia dikir, teşeyên îfadekirina qaliban jî pêş ket. Ligel ku li dijî hest û fikrên  zanîn, oldarî, zanista pozîtîvîst derketin jî di avakirina têkiliya bi jiyan û civakê re, di avakirina zimanê xwe de me gelek zor û zehmetî jî kişandin. Ji ber ev pêvajoyek zindî ye hîna jî em van zor û zehmetiyan dijîn. Carnan tirsok carna pozîsyonek parastinî jî me girt.

Bi qasî ku me lêpirsîna pergala ziman û zanistê ya jiyanê ya jîneolojiyê kir, me xwe, teşeyên zanîna xwe, rêbaz û  zimanê xwe jî lêpirsîn dikir.  Bêguman ev hemû pêvajoya dîtina rê û lêgerînê jî îfade dike. Belkî zor, kêfxweşî û coşa ku di hejmarek kovara Jîneolojiyê de îro em behsa wê dikin, dibe ku em rewşeke wê ya lêpirsînkirinê jî bijîn. Wek me got, belkî jîneolojî zanisteke ji dînamîkên jiyana zindî, ji çanda berxwedan, îradeyek kolektîf, xwedî dibe ye. Rêbaza wê jî di esasa azadiya jinê de, ji bo çareserkirina pirsgirêkên civakî, bi hewcedariya fêmkirina jiyanê re pêş dixîne. Hêza xwe ji koka xwe digire ji îradeya kolektîf a têkoşîna azadiyê digire, ji analîzên sosyolojîk a zanîna jinê digire. Li gorî hewcedariyên herêmî  bi kamp, atolye, qurs, dewreyên perwerdeyê, semîner û konferansan re, dîtina bersiva xwe têkiliya bi civak û jiyanê re îfade dike. Tevî ku têkiliya xwe ya di navbera herêm û gerdunê de diparêze, tenê ne di bin bana akademiyê de, bi enerjiya gelek jinên ku dersên jîneolojiyê didin, pirtûka dinivîsin dixemilîne. Xwe dispêre zanîna jinan, îradeya mîlyonan jinî, hêviya jinên berxwedêr, lêgerîna azadiya Roza Luksemburg, pevçûna Sakîne Cansiz, lêgerîna jiyana watedar a Zeynep Kinaci, têkoşîna fêmkirina Andrea Wolf,  êşa hebûna Furug Feuhzad, evîndariya azadiyê ya jinan, têkoşîna azadiyê ya jinan. Bi van tecrubeyan teoriya azadiyê ava dikin. Îdiaya zanîna sedsala 21’ê xurt dike.

( Çavkanî JINNEWS )

Yorumlar (0)
17
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
banner58