banner55

Verimliliği sembolize eden kadın: Havva

Farklı inançlarda farklı şekillerde yer alan Havva, verimliliği sembolize eden, ana tanrıça ve beşer soyunun annesi olarak bilinir. 

Tarihten insanlık porteleri 14.02.2021, 14:54
57
Verimliliği sembolize eden kadın: Havva

HABER MERKEZİ - Farklı inançlarda farklı şekillerde yer alan Havva, verimliliği sembolize eden, ana tanrıça ve beşer soyunun annesi olarak bilinir. 

Havva, değişik inançlarda ve İbrahimi dinlerde ilk insan Âdem'in eşidir. Bu dinlere göre tüm insanlar Âdem ve Havva'nın çocuklarıdır. Bazı Batı dillerinde Eski Ahit'ten geldiği şekliyle Eva diye adlandırılır. İlahi-evrensel anne olarak da tanımlanan Havva, hayvan ve ürünlerin verimliliğini sembolize eden, besleyen, destekleyen bir akıl olarak belirtilir. Havva’nın hikayesi birçok kaynakta farklı şekillerde ele alınır. 

MÖ. 1. bin yılda El’in (tanrı) eşi, Elohim’in annesi, Semitik bir ana tanrıça olan “Asherah” a “Chawat” adı verilir. Buradan Arami dilinde Havva, İngilizcede “Eve” ismi türetilir. Asherah hayat ağacı ile sembolize edilir. Ela veya Elat El’in (tanrı) dişi formudur ve tanrıça anlamına gelir. Asherah'ın MÖ 1. binyıldaki adı İbranicede hawah, İngilizce "Eve" olan Havva’dır. Havva’nın tam adı Rabat Chawat, Büyük hanımefendi tanrıça Havva’dır ve yılanla sembolize edilir. 

Sümer inancındaki Tanrıça Nin-ti (kaburga kemiğinin kadını, can veren kadın) Havva'nın yaratılış efsanesindeki "Âdem'in kaburga kemiği" imgesinin kaynağı olarak düşünülür. Eva (Eve, Havva) ile benzeşik bir söyleyişe sahip olan Ea, Adapa efsanesinde Tevrat’ın Havva figürüne benzer şekilde Adapa'yı yönlendirir. Ayrıca Türk mitolojisindeki Eje karakteri ile benzerlik kurulur.

Sosyolojik bakış açısıyla Ortadoğu coğrafyasında değişik mitolojilerde benzer telaffuzlara sahip “ana tanrıça” figürünün evrimiyle tek tanrıcı İbrani ataerkil kültüründe ölümlü ve günahkâr bir kadın şekline indirgendiği ve yaratılış mitosunun bir figürü halinde yeniden yaratılmış olduğu görülür. 

Bir başka çalışma ise Havva'yı Hint bereket ve doğurganlık tanrıçası Shiva ile ilişkilendirir. 

Yahudi kaynaklarına göre Âdem ile beraber ilk yaratılan kadın Havva değil Lilith'dir. Ancak Lilith, Âdem ile aynı zamanda yaratıldığını öne sürerek Âdem'e eşlik etmeyeceğini söyler ve Tanrı daha sonra Âdem'in kaburga kemiğinden Havva'yı yaratır. "Ve Rab Tanrı dedi: Âdem’in yalnız olması iyi değildir; kendisine uygun bir yardımcı yapacağım.” Aynı kaynaklara göre, Adem’in üzerine derin bir uyku getirilir ve kaburga kemiklerinden biri alınır yeri etle doldurulur. Bu kaburga kemiğinden bir kadın yaratılır ve Adem’e getirilir. 

Ancak Kuran'da Havva ismi ve Âdem'in kaburga kemiğinden yaratıldığı geçmez. Kuran'da ikisinin de tek bir nefisten yaratıldığı belirtilir. 

Rabbânî literatüre göre Havvâ Âdem’in sağ böğründen, on üçüncü kaburgasından ve kalbinin etinden yaratılır. Havvâ ile birlikte şeytan da yaratılır. Tanrı Havvâ’yı bir gelin gibi süsler; onun için kıymetli taşlarla, incilerle ve altınla bezenmiş bir oda yapar. Bu oda, melekler tarafından korunur. Kıskançlıktan çıldıran samael (şeytan) yılanın Havvâ’yı kandırmasını sağlar. 

Diğer bir rivayete göre ise yılan bizzat Havvâ’ya sahip olmak için onu günaha teşvik eder ve onu şehvete sürükler. İki koruyucu meleğin yokluğundan faydalanarak şeytan ya da yılan Havvâ’yı kandırır. Yasak meyveyi tutan Havva, ölüm meleğinin kendisine doğru gelmekte olduğunu görünce Âdem’i de kendi kaderine ortak eder. Yılan onu günaha çağırdığında şarap içen Havvâ bunu Âdem’in içeceğine de karıştırır. Sadakatsizliği sebebiyle Havvâ’ya dokuz belâ verilir. Tanrı Havva’yı “Zahmetini ve gebeliğini ziyadesiyle çoğaltacağım; ağrı ile evlât doğuracaksın ve arzun kocana olacak, o da sana hâkim olacaktır” diyerek cezalandırır. 

Kadın böylece beşer soyunun annesi olur. 

Yahudi ve Hıristiyan kaynaklarında Havva ilk günahı işleyen insandır, Âdem onun vasıtasıyla yasak meyveyi yemiştir. Kur'an'da ise her ikisi de kınanmakla beraber suç doğrudan Âdem'e izafe edilir. Yaratılış mitosundaki başka bazı unsurlar gibi iyiyi kötüden ayırt edebilme yetisi veren bilgelik ağacının meyvesinden yeme ve yılan motifinin de Sümerlerin Adapa efsanelerinden kaynaklandığı ifade edilir. 

Hıristiyan kaynaklar Âdem-Havva ikilisinin günahından tüm insanları sorumlu tutarlar. İsa'nın bu günahı kaldırmak için geldiğine inanılır.

Sufi inancına göre ise Âdem-Havva Kıssası, büyük ölçüde semboliktir. Âdem, insanoğlunu temsil etmekte olup, yasak meyveyi yiyen ve Âdem'i de suça ortak eden Havva insan nefsini (egoyu) sembolize eder. Bununla birlikte peygamber olarak gelen bir Adem ve eşi Havva aynı zamanda gerçek kişiliklerdir. Bahaîler de bu açıklamaya katılırlar.

Daha sonra Âdem ve Havvâ cennetten çıkarılır. (Tekvîn, 3/22-24) Havvâ önce Kâin’i (Kabil), daha sonra Hâbil’i dünyaya getirir. (Tekvîn, 4/1-2) Hâbil’in öldürülmesinden sonra Havvâ Şît’i doğurur. (Tekvîn, 4/25) Tevrat’ta Havvâ ile ilgili başka bilgi yoktur. Tevrat tefsirlerinde ise Kabil ve Hâbil’den sonra Âdem ile Havvâ’nın 130 yıl ayrı yaşadıkları, ardından tekrar birleştikleri ve Şît’in doğduğu belirtilir. 

Havvâ, yaşamını yitirdiğinde Hebron’daki Makpela Mağarası’na Âdem’in yanına defnedilir.  

(JINNEWS)

Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 35 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 35 64
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Barcelona 36 76
3. Real Madrid 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 35 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 35 34
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 36 30
20. Eibar 35 29
Günün Karikatürü Tümü
banner56