banner55

16.12.2021, 01:28 31

Kendini devlet sanmak...

Kendini devlet sanmak...

Türkiye’de böyle kriz, bunalım, çekişme, gerginlik anlarında ortamı sakinleştirecek, farklılıkların üzerine çıkarak, birliği, beraberliği gözetecek bir makam kalmadı.

"Yeryüzünde kibirle yürüme. Ne boyun dağlara erişir; ne de yeri yarabilirsin." 


Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bir kamu kuruluşudur. 1926 yılında Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) adıyla kurulmuşken, 2005 yılında yeni bir kanunla görev ve yetki tanımları güncellendi, adı da değişti.

25.11.2005 tarihli bu kanuna göre TÜİK, “ülkenin ekonomik ve sosyal konuları ile demografi, eğitim, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ve gerekli görülen diğer alanlarda istatistik çalışmaları yapmak, derlemek, değerlendirmek, analiz etmek ve yayınlamakla” görevlidir, (md. 18/d).

Yine bu kanuna göre, “Resmi istatistiklerin gerçekleri yansıtmasının sağlanması, tüm kullanıcılara tarafsız ve eş zamanlı olarak sunulması, gizlilik ilkesine riayet edilmesi ve kamuoyunun bilgi edinme hakkının gözetilmesi esastır,” (md. .4/2).

“Resmi istatistiklerin kalitesinin ve ilkelere uygunluğunun değerlendirilebilmesi için gerekli tüm bilgiler ve resmi istatistik üretiminde kullanılan yöntemler kamuoyuna açıklanır, (md. 4/3).

Son yıllarda TÜİK’in açıkladığı, özellikle ekonomiyle ilgili istatistikler kamuoyunda önemli tartışmalara neden oluyor. Konuları yakından izleyen bazı uzmanlar, bu istatistik hesaplamalarının doğru verilere dayanmadığını, bu nedenle de gerçekleri yansıtmadığını ileri sürüyor. Bu tartışmaların yoğunluk ve süreklilik kazanması üzerine bazı tanınmış ekonomistler ‘Enflasyon Araştırma Grubu’ (ENAG) adıyla alternatif istatistik çalışma merkezi bile oluşturdular.

Kasım ayında TÜİK’in açıkladığı enflasyon rakamları, sadece konuyla ilgili uzmanların değil, hayat pahalılığından yakınmaları ciddi boyutlarda varan halkın da yoğun tepkisine yol açtı.

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) yıllık Tüketici Fiyat Endeksi’ni (TÜFE’yi) % 58.65 olarak açıklarken, TÜİK’e göre bu artış % 21.31’de kalıyor. Ancak, hesaplamalarına esas aldığı örneğin bazı gıda maddelerini TÜİK’in söylediği fiyatlarla piyasada bulmak mümkün değil.

Durum böyle olunca, siyasetin tartışmaya dâhil olması kaçınılmazdı; öyle de oldu. Hemen bütün muhalefet partileri TÜİK’i eleştirdiler, hayatın gerçeğiyle bağdaşmayan bu rakamları nereden ve nasıl bulduklarını sordular.

Bu soru ve eleştiriler karşılıksız kalınca, ana muhalefet partisinin genel başkanı, sorularına birinci elden yanıt almak umuduyla TÜİK Başkanlığından randevu istedi. Randevu talebi karşılıksız kalınca da, ertesi gün TÜİK’e gideceğini ve bulabildiği yetkililere sorularını yönelteceğini açıkladı.

Bazı çevreler, ana muhalefet liderinin bu tavrını tartışmaya açıyor, randevu verilmediği halde TÜİK’e gitmeye kalkmasını eleştiriyor. Doğrudur, Sayın Genel Başkan bu durumda TÜİK’e gitmekten vazgeçebilir, bir yardımcısını görevlendirebilir, yahut bir basın toplantısı yaparak randevu verilmemesini de konu yaparak kurumun iş ve işlemlerini kıyasıya eleştirebilirdi.

Bunu yapmak yerine TÜİK’e gitmesi -alışılmışın dışında bir davranış olarak- belki yadırganabilir, fakat herhalde suçlama vesilesi olamaz. Çünkü randevusu olmadan gittiği yer, herhangi bir kişinin özel mülkü değil, halka doğru bilgi vermekle yükümlü bir kamu kurumu. Bir parti başkanı ve milletvekili sıfatıyla böyle bir kuruma gitmek için kimseden izin ve randevu almanın zorunlu olduğu ileri sürülemez.

Nitekim Sayın Kılıçdaroğlu da, açıkladığı gün ve saatte, ekonomi ve maliye kökenli milletvekilleriyle TÜİK’e gitti. Ancak orada -televizyonların canlı yayınlarını izleyen bütün ülkenin gözü önünde- son derece kaba bir davranışla karşılaştı.

Kurumun caddeye açılan bahçe kapıları kapalıydı. Kapıdaki görevliler milletvekillerine ‘randevuları olmadığı için’ binaya alınamayacaklarını söylediler.

Oysa kurum başkanı randevu ver(e)memiş olsa bile, heyet, bir yardımcısı tarafından misafir edilebilir, eleştiriler dinlenir ve sorulara kurumsal ciddiyet içinde yanıt verilebilirdi. Böylelikle de devlet yönetiminde şimdiye kadar görülmemiş bir çirkinliğe meydan verilmemiş olurdu.

TÜİK yönetimi, büyük olasılıkla yukarıdan aldığı kanunsuz emre uyarak devlet ciddiyeti ile bağdaşması olanaksız bu yakışıksız tutumu tercih etti; ya da etmek zorunda bırakıldı.

İktidar sahiplerinden her gerginliği büyütmeyi görev edinmiş birileri de, bu çirkin ve kaba tutumu mazur görmekle yetinmediler. Bir kamu kurumuna bilgi almak için giden milletvekili heyetini, yasa dışı örgütlerin yol ve yöntemini benimsemekle suçlayarak adeta yangına körükle gittiler. Onların işi zaten bu, yatıştırmak değil, karıştırmak; barıştırmak değil, kamplaştırmak.

Ülkenin yaşadığı bunalım anlarında yahut siyasetçilerin yarattığı gerginlik ortamlarında beklenen, Cumhurbaşkanı’nın olaylara müdahil olarak tarafları aklıselime davet etmesi, ortamı sakinleştirmeye çalışmasıdır. “Görevini tarafsızlıkla yerine getireceğine millet ve tarih önünde namus ve şerefi üzerine ant içmiş” bulunan bir makamdan beklenen budur. Şimdiye kadar alışa geldiğimiz, milletin görmek istediği budur. Böyle bir makam ve tutum, ülkenin bütünlüğü ve milletin birliği için güvencedir.

Oysa Türkiye’de böyle kriz, bunalım, çekişme, gerginlik anlarında ortamı sakinleştirecek, farklılıkların üzerine çıkarak, birliği, beraberliği gözetecek bir makam kalmadı.

Sayın Erdoğan, baştan beri, özellikle de 2017’de cumhurbaşkanlığını parti başkanlığına paralel bir görev haline indirgediğinden beri, partiler arasında ‘tarafsız’ davranmak, devlet usul ve adabını gözetmek gibi bir görev anlayışından kesinlikle uzak duruyor.

Bu kez de öyle yaptı. Milletvekillerine karşı görülmedik bir kabalık sergileyen bir kamu kurumu yönetimini uyarmak yerine, milletvekili heyetini suçladı. TÜİK’in, ancak kendisine ve gerek gördüğünde ilgili bakana bilgi vermekle sorumlu olduğunu, siyasi partilerin, milletvekillerinin böyle kamu kurumlarına gitmelerinin mümkün olmadığını, olmayacağını söyledi. Milletvekillerini, TBMM üyelerini ikincil duruma düşüren açıklamalar yaptı.

Tam aksine, kaba, saygısız davranmanın bağışlanamayacağını, devletin kurumlarının millete de, vekillerine de bilgi ve hesap vermelerinin zorunlu ve gerekli olduğunu söyleyebilirdi. İyi olurdu, TBMM’nin saygınlığını koruyarak kendi saygınlığını arttırabilirdi. Yapmadı.

2017 Anayasa değişikliği garabeti ülkede bir başbakan ve ‘hükmi şahsiyeti’ (tüzel kişiliği) olan bir bakanlar kurulu (hükümet) bırakmadı. Şimdi başbakan, bakanlar kurulu, hükümet hepsi, sadece ve tek başına cumhurbaşkanı.

Sayın Erdoğan da, bu olağanüstü yetkilerin hoşluğunda, kendisini hükümet olmanın da ötesinde ‘devlet’ sanıyor. Bu hal ve tutumuyla kırk yıldır eleştiregeldiği ‘tek parti’ yönetimine ve ‘Milli Şef’ değilse de, bir ‘Yerli Şef’ konumuna özendiği izlenimi veriyor.

Yazık ediyor.

Çünkü bir siyasi hareket kendini ‘devlet’ sanmaya başlarsa, kaynağından, halktan kopar; ayakta durması artık millete hizmet değil, eziyettir. Bizim tarihimizde de bunun örnekleri var.

Hele de bir siyaset adamı kendisini ‘devlet’ sanmaya başlarsa, önce partisinden, sonra halktan kopar; çevresini saran ‘ehl-i pa-bus’ yüzünden gerçeklikten kopar; kibrin kör eden kanatlarında uçtuğunu sanırken düşer, incinir.

‘Kitab’ta, bu konularda da nice güzel ‘nas’ var.

Yorumlar (0)
2
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü