banner9

banner8

25.10.2022, 10:25 16

Suçların araştırılmasının dünü, bugünü

“Ancak yine de, hakikatin açığa çıkarılması, ulusal ve uluslararası hukuka uyulması arzusu ile yapılan araştırma çağrılarını böylesi açıklamalarla, tepkilerle geçiştirmek mümkün değil.”

Türkiye tarihi; zorla yerinden edilmelerin, kitlesel katliamların, kayıpların, savaş ve ağır insan hakları ihlallerinin, işkencenin, cezasızlığın, çeşitli zulüm şekillerinin yaşandığı bir tarih.

Bu süreçte çoğu kez, toplumun gerçeği, hakikati bilmemesi istendi, suçlular korundu. İktidar, muhalefet ve diğer güç odaklarının ”milli mutabakatıyla” ulusal ve uluslararası hukuk sıkça askıya alındı, yaygın ihlaller yaşandı.

Bunların çok az bir kısmını ulusal ve uluslararası yargı tescilledi. Türkiye ağır bedelleler ve yaptırımlarla karşı karşıya kaldı.

Bugün ise ülkede, ulusal ve uluslararası hukukun, kuralların, uygulamaların ve işleyişin zerresinden söz edilemez durumda.

Türkiye geçmişle yüzleşmeden ve hakikatin açığa çıkmasından hep köşe bucak kaçtı. Çoğu kez bugün olduğu gibi siyasi amaç ve fayda için araçsallaştırdı. Sorunlar daha da ağırlaştı ve kronikleşti.

Son dönemde iktidarın; medyadaki, sivil toplumdaki, akademideki yandaşlarının, devletin ordusunun, polisinin, yargısının, her türlü kurum ve kuruluşunun yaptığı her eylem, bütün nefret ve kutuplaştırıcı söylemler yasa hükmünde addediliyor.

Eleştiren, sorgulayan ve karşı çıkan herkes, her kesim ve her kurum vatan haini ve düşman ilan ediliyor. Linç ediliyor, hedef gösteriliyor, yargı eliyle susturulmaya çalışılıyor.

Şimdi Türkiye İnsan Hakları Vakfı Yönetim Kurulu üyesi, Türk Tabipler Birliği Başkanı Prof. Şebnem Korur Fincancı ile CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu hedefteler, linç ediliyorlar, yaşamları tehdit altında.

Nedeni, Türkiye’nin PKK’ya karşı yürüttüğü askeri operasyonda kimyasal silah kullandığına dair PKK kaynaklarının dolaşıma soktuğu video görüntüsünün ve iddiaların araştırılmasını istemeleri oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan iddiaların araştırılmasını talep edenlerin en ağır biçimde cezalandırılacağını açıkladı.

20 Ekim 2022 tarihinde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ise twitter hesabından “iddiaları gerçek dışı olarak niteledi, ordunun envanterinde uluslararası hukukun ve anlaşmaların yasakladığı mühimmatın bulunmadığını ve askeri operasyonlarda bu türden silahların kullanılmadığını” paylaştı.

Türkiye’nin yakın tarihini belirleyen kirli savaşta; bilgi kirliliği daha da yaygınlaştı ve derinleşti, toplumsal kutuplaşma arttı.

Ancak yine de, hakikatin açığa çıkarılması, ulusal ve uluslararası hukuka uyulması arzusu ile yapılan araştırma çağrılarını böylesi açıklamalarla, tepkilerle geçiştirmek mümkün değil.

40 yıldır süren savaş döneminde yaşananlar, artık sorunları başka türlü ele almayı gerektiriyor. 1990’lara gitmeye gerek yok. Roboski katliamının nasıl ve kimler tarafından yapıldığına; bölge illerinde görev yapan komutanların çözüm sürecinde ne türden provokasyonlar yaptıklarına bakmak yetecektir.

Daha da ötesi, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında, Orduyu ve mensuplarını gözü kapalı kutsamanın ülkeye neye mal olduğunu tecrübe ettik.

Prof. Şebnem Korku Fincancı ve Sezgin Tanrıkulu’nun linç edilmesi, yargı eliyle susturulmak istenmesi iki farklı şeyi hatırlatıyor.

Güçlükonak katliamı araştırması iyi örnek

İlki Tahir Elçi’nin, Hrant Dink’in, Ahmet Kaya’nın medya ve siyaset ikilisinin işbirliğiyle öldürülmeleri, Akın Birdal’ın ölümün kenarından dönmesi.

İkincisi ise 15 Ocak 1996 tarihinde Şırnak’ın Güçlükonak ilçesinde 11 köylünün bir minibüsün içerisinde kurşunlanıp, yakılıp katledilmeleri olayı.

Dönemin Genelkurmay Başkanı İsmail Hakkı Karadayı Güçlükonak katliamını PKK’nın yaptığını açıkladı. Genelkurmay Başkanlığı 16 Ocak 1996’da Ankara’dan yerli ve yabancı gazetecileri helikopterle Güçlükonak’a götürdü. Katliam bölgesinde gazeteciler 20 dakika inceleme yaptılar ve döndüler. Ertesi günü iktidara yakın tüm gazeteler, Genelkurmay Başkanını doğrulayan manşetlerle çıktılar. PKK ise bir gün sonra olayla ilgisinin olmadığını açıkladı.

Bir süre sonra bizler, Şanar Yurdatapan’ın girişimiyle geniş bir heyet oluşturduk ve 12 Şubat 1996 tarihinde Güçlükonak’ta incelemelerde bulunduk.

Heyette; Akın Birdal, Ali Bulaç, Prof. Ali Nesin, Ali Rıza Gülçiçek, Ali Ürküt, Bayram Bozgel, Bernice Rubena, Celal Başlangıç, Cem Özdemir, Christina Ercikson, Christoph Schwennicke, Davut Balçı, Ercan Kanar, Ferhat Tunç, Güliz Kaplan, Hasan San, Hüsnü Öndül, İhsan Aslan, İsmail Aslan, Leyla Peköz, Lütfü Kaleli, Mahmut Şakar, Mehmet Metiner, Münir Ceylan, Nadire Mater, Osman Okkan, Osman Tunç, Semih Eryılmaz, Simone Sitte, Siyami Erdem, Şanar Yurdatapan, Tahir Hatipoğlu, Veli Özdemir ve ben vardık.

İlk görüşmesini OHAL Bölge Valisi Ünal Erkan ile yapan heyet; köy korucularıyla ve köy sakinleriyle görüşerek, olay yerinde inceleme yaparak yazılı bir rapor hazırladı. Bu raporu ve kayıt altına aldığı inceleme görselini, 16 Şubat 1996 tarihinde İstanbul’da basınla ve kamuoyu ile paylaştı.

Heyet, katliamı devlet güçlerinin yaptığını iddia etti ve açıklamanın suç duyurusu kabul edilmesini istedi.

Üç ay sonra Genelkurmay İkinci Başkanı Çevik Bir, orduya hakaret edildiği gerekçesiyle heyet hakkında suç duyurusunda bulundu. Bir kısım heyet üyesi, uzun yıllar süren yargılama sonuncunda beraat etti.

Köylülerin yakılarak öldürülmesi davası AİHM’e taşındı. Türkiye “etkili soruşturma yürütmediği” için mahkûm edildi. Öldürülenlerin yakını 10 kişiye 15’er bin avro manevi tazminat verilmesine hükmedildi.

Dönemin İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı Adnan Ekmen, 13 yıl sonra Güçlükonak katliamını JİTEM’in gerçekleştirdiğini açıkladı. Ekmen, yakılan köylülerin kimliklerinin sapasağlam askerin elinde çıktığını belirtti.

Ekmen, Güçlükonak Katliamının yaşanmasından bir gün sonra Avrupa Parlamentosu’nda PKK’nın ateşkesine Türkiye’nin ne cevap vereceğinin görüşülecek olmasına dikkat çekti.

2009 Nisan ayında Ergenekon zanlısı Levent Göktaş‘ın görev yaptığı dönemdeki bir devre arkadaşının savcılara ilettiği mektupta, Güçlükonak Katliamını Levent Göktaş’ın başında bulunduğu ekibin gerçekleştirdiği ve olayın PKK’nın üzerine yıkıldığı iddia edildi.

2009 Nisan ayında Güçlükonak soruşturması tekrar açıldı. Ancak devlet geleneği sürdürüldü, suçlular korundu. Soruşturma davaya dönüştürülmeden dosya kapatıldı. Bu ne ilkti ne de son oldu. Bugün de aynı şeyler oluyor.

“Geçmişle yüzleşme” iddiasıyla iktidar olan AK Parti, kısa sürede kendi devletini yarattı. Savaş suçlarının üstünü tek tek örttü, örtüyor.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 21 25
11. Alanyaspor 21 25
12. Ankaragücü 21 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 21 35
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 22 14
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Fulham 22 32
7. Brighton 19 31
8. Brentford 20 30
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 19 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 19 28
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6
Günün Karikatürü Tümü