banner9

banner8

25.10.2022, 10:25 14

Suçların araştırılmasının dünü, bugünü

“Ancak yine de, hakikatin açığa çıkarılması, ulusal ve uluslararası hukuka uyulması arzusu ile yapılan araştırma çağrılarını böylesi açıklamalarla, tepkilerle geçiştirmek mümkün değil.”

Türkiye tarihi; zorla yerinden edilmelerin, kitlesel katliamların, kayıpların, savaş ve ağır insan hakları ihlallerinin, işkencenin, cezasızlığın, çeşitli zulüm şekillerinin yaşandığı bir tarih.

Bu süreçte çoğu kez, toplumun gerçeği, hakikati bilmemesi istendi, suçlular korundu. İktidar, muhalefet ve diğer güç odaklarının ”milli mutabakatıyla” ulusal ve uluslararası hukuk sıkça askıya alındı, yaygın ihlaller yaşandı.

Bunların çok az bir kısmını ulusal ve uluslararası yargı tescilledi. Türkiye ağır bedelleler ve yaptırımlarla karşı karşıya kaldı.

Bugün ise ülkede, ulusal ve uluslararası hukukun, kuralların, uygulamaların ve işleyişin zerresinden söz edilemez durumda.

Türkiye geçmişle yüzleşmeden ve hakikatin açığa çıkmasından hep köşe bucak kaçtı. Çoğu kez bugün olduğu gibi siyasi amaç ve fayda için araçsallaştırdı. Sorunlar daha da ağırlaştı ve kronikleşti.

Son dönemde iktidarın; medyadaki, sivil toplumdaki, akademideki yandaşlarının, devletin ordusunun, polisinin, yargısının, her türlü kurum ve kuruluşunun yaptığı her eylem, bütün nefret ve kutuplaştırıcı söylemler yasa hükmünde addediliyor.

Eleştiren, sorgulayan ve karşı çıkan herkes, her kesim ve her kurum vatan haini ve düşman ilan ediliyor. Linç ediliyor, hedef gösteriliyor, yargı eliyle susturulmaya çalışılıyor.

Şimdi Türkiye İnsan Hakları Vakfı Yönetim Kurulu üyesi, Türk Tabipler Birliği Başkanı Prof. Şebnem Korur Fincancı ile CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu hedefteler, linç ediliyorlar, yaşamları tehdit altında.

Nedeni, Türkiye’nin PKK’ya karşı yürüttüğü askeri operasyonda kimyasal silah kullandığına dair PKK kaynaklarının dolaşıma soktuğu video görüntüsünün ve iddiaların araştırılmasını istemeleri oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan iddiaların araştırılmasını talep edenlerin en ağır biçimde cezalandırılacağını açıkladı.

20 Ekim 2022 tarihinde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ise twitter hesabından “iddiaları gerçek dışı olarak niteledi, ordunun envanterinde uluslararası hukukun ve anlaşmaların yasakladığı mühimmatın bulunmadığını ve askeri operasyonlarda bu türden silahların kullanılmadığını” paylaştı.

Türkiye’nin yakın tarihini belirleyen kirli savaşta; bilgi kirliliği daha da yaygınlaştı ve derinleşti, toplumsal kutuplaşma arttı.

Ancak yine de, hakikatin açığa çıkarılması, ulusal ve uluslararası hukuka uyulması arzusu ile yapılan araştırma çağrılarını böylesi açıklamalarla, tepkilerle geçiştirmek mümkün değil.

40 yıldır süren savaş döneminde yaşananlar, artık sorunları başka türlü ele almayı gerektiriyor. 1990’lara gitmeye gerek yok. Roboski katliamının nasıl ve kimler tarafından yapıldığına; bölge illerinde görev yapan komutanların çözüm sürecinde ne türden provokasyonlar yaptıklarına bakmak yetecektir.

Daha da ötesi, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında, Orduyu ve mensuplarını gözü kapalı kutsamanın ülkeye neye mal olduğunu tecrübe ettik.

Prof. Şebnem Korku Fincancı ve Sezgin Tanrıkulu’nun linç edilmesi, yargı eliyle susturulmak istenmesi iki farklı şeyi hatırlatıyor.

Güçlükonak katliamı araştırması iyi örnek

İlki Tahir Elçi’nin, Hrant Dink’in, Ahmet Kaya’nın medya ve siyaset ikilisinin işbirliğiyle öldürülmeleri, Akın Birdal’ın ölümün kenarından dönmesi.

İkincisi ise 15 Ocak 1996 tarihinde Şırnak’ın Güçlükonak ilçesinde 11 köylünün bir minibüsün içerisinde kurşunlanıp, yakılıp katledilmeleri olayı.

Dönemin Genelkurmay Başkanı İsmail Hakkı Karadayı Güçlükonak katliamını PKK’nın yaptığını açıkladı. Genelkurmay Başkanlığı 16 Ocak 1996’da Ankara’dan yerli ve yabancı gazetecileri helikopterle Güçlükonak’a götürdü. Katliam bölgesinde gazeteciler 20 dakika inceleme yaptılar ve döndüler. Ertesi günü iktidara yakın tüm gazeteler, Genelkurmay Başkanını doğrulayan manşetlerle çıktılar. PKK ise bir gün sonra olayla ilgisinin olmadığını açıkladı.

Bir süre sonra bizler, Şanar Yurdatapan’ın girişimiyle geniş bir heyet oluşturduk ve 12 Şubat 1996 tarihinde Güçlükonak’ta incelemelerde bulunduk.

Heyette; Akın Birdal, Ali Bulaç, Prof. Ali Nesin, Ali Rıza Gülçiçek, Ali Ürküt, Bayram Bozgel, Bernice Rubena, Celal Başlangıç, Cem Özdemir, Christina Ercikson, Christoph Schwennicke, Davut Balçı, Ercan Kanar, Ferhat Tunç, Güliz Kaplan, Hasan San, Hüsnü Öndül, İhsan Aslan, İsmail Aslan, Leyla Peköz, Lütfü Kaleli, Mahmut Şakar, Mehmet Metiner, Münir Ceylan, Nadire Mater, Osman Okkan, Osman Tunç, Semih Eryılmaz, Simone Sitte, Siyami Erdem, Şanar Yurdatapan, Tahir Hatipoğlu, Veli Özdemir ve ben vardık.

İlk görüşmesini OHAL Bölge Valisi Ünal Erkan ile yapan heyet; köy korucularıyla ve köy sakinleriyle görüşerek, olay yerinde inceleme yaparak yazılı bir rapor hazırladı. Bu raporu ve kayıt altına aldığı inceleme görselini, 16 Şubat 1996 tarihinde İstanbul’da basınla ve kamuoyu ile paylaştı.

Heyet, katliamı devlet güçlerinin yaptığını iddia etti ve açıklamanın suç duyurusu kabul edilmesini istedi.

Üç ay sonra Genelkurmay İkinci Başkanı Çevik Bir, orduya hakaret edildiği gerekçesiyle heyet hakkında suç duyurusunda bulundu. Bir kısım heyet üyesi, uzun yıllar süren yargılama sonuncunda beraat etti.

Köylülerin yakılarak öldürülmesi davası AİHM’e taşındı. Türkiye “etkili soruşturma yürütmediği” için mahkûm edildi. Öldürülenlerin yakını 10 kişiye 15’er bin avro manevi tazminat verilmesine hükmedildi.

Dönemin İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı Adnan Ekmen, 13 yıl sonra Güçlükonak katliamını JİTEM’in gerçekleştirdiğini açıkladı. Ekmen, yakılan köylülerin kimliklerinin sapasağlam askerin elinde çıktığını belirtti.

Ekmen, Güçlükonak Katliamının yaşanmasından bir gün sonra Avrupa Parlamentosu’nda PKK’nın ateşkesine Türkiye’nin ne cevap vereceğinin görüşülecek olmasına dikkat çekti.

2009 Nisan ayında Ergenekon zanlısı Levent Göktaş‘ın görev yaptığı dönemdeki bir devre arkadaşının savcılara ilettiği mektupta, Güçlükonak Katliamını Levent Göktaş’ın başında bulunduğu ekibin gerçekleştirdiği ve olayın PKK’nın üzerine yıkıldığı iddia edildi.

2009 Nisan ayında Güçlükonak soruşturması tekrar açıldı. Ancak devlet geleneği sürdürüldü, suçlular korundu. Soruşturma davaya dönüştürülmeden dosya kapatıldı. Bu ne ilkti ne de son oldu. Bugün de aynı şeyler oluyor.

“Geçmişle yüzleşme” iddiasıyla iktidar olan AK Parti, kısa sürede kendi devletini yarattı. Savaş suçlarının üstünü tek tek örttü, örtüyor.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Bodrumspor 15 25
6. Keçiörengücü 14 25
7. Boluspor 14 25
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü