İstanbul Sözleşmesi’nde bir ayda neler yaşandı?

İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının üzerinden 1 ay geçti. 20 Mart ve 20 Nisan tarihleri arasında en az 29 kadın erkek şiddeti sonucu yaşamını yitirirken, şiddet türleri de arttı. Erkeklerin çekilme kararını “zafer” edasıyla kutladığı bu süreçte kadınlar, gündemlerinde “itaat değil direniş” olduğu mesajını verdi. 

Toplumsal Cinsiyet 20.04.2021, 11:25
3
İstanbul Sözleşmesi’nde bir ayda neler yaşandı?

ANKARA - İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının üzerinden 1 ay geçti. 20 Mart ve 20 Nisan tarihleri arasında en az 29 kadın erkek şiddeti sonucu yaşamını yitirirken, şiddet türleri de arttı. Erkeklerin çekilme kararını “zafer” edasıyla kutladığı bu süreçte kadınlar, gündemlerinde “itaat değil direniş” olduğu mesajını verdi. 

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın kararıyla 20 Mart gecesi İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesinin üzerinden bir ay geçti. Kamuoyunda İstanbul Sözleşmesi olarak bilinen “Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile içi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”nin 80’inci maddesine göre, fesih kararının yürürlüğe girmesi için Avrupa Konseyi’ne yapılan bildirimin üzerinden 3 ay geçmesi gerekiyor. Türkiye’nin Sözleşme’den çekilme kararının yürürlüğe gireceği tarih ise Temmuz olarak gösteriliyor.

Çekilme kararının ardında geçen bir aylık süreçte, Sözleşmeyi referans alan 6284 sayılı kanun hedef alındı, kadın ve LGBTİ+’lara yönelik her türlü şiddet arttı. Aradan geçen bir aylık süreçte yaşananları derledik.

30 GÜNDE 29 KADIN

Sözleşme’den çekilme kararının üzerinden geçen 58 saatte Türkiye’nin farklı kentlerinde 7 kadın katledilirken, 1 kadın öldürülmek istendi, 1 kadın ise şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi. Siyasi parti, sivil toplum örgütü ve kadın kurumlarının açıkladığı aynı zamanda basından derlenen verilere göre, bir aylık süreçte en az 29 kadın erkek şiddeti sonucu yaşamını yitirdi, yüzlercesi şiddette maruz bırakıldı. 

 DANIŞTAY’DA DAVALAR AÇILDI

Sözleşme’nin Meclis kararıyla kabul edilip yürürlüğe girdiği, iptalinin de ancak Meclis kararıyla olabileceğini belirten birçok baro, kadın ve LGBTİ+ örgütü ile siyasi parti, fesih kararının Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Danıştay’da dava açtı. Halkların Demokratik Partisi (HDP), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti ve Türkiye İşçi Partisi (TİP), Danıştay’da dava açan partiler arasında yer aldı. 

Kararın Anayasa’ya aykırı olduğu tartışılırken, Sözleşme’ye dair iktidar yaptığı açıklamalarda kadınları hedef aldı. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, çekilme kararını desteklediğini ifade ederek şunları söyledi: “Türkiye’de kadın cinayetlerinin arttığı söylemi, tamamen yalandır ve eldeki veriler tarafından desteklenmemektedir. “Soylu’nun ardından bu kez AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, daha sonra gündemden düşen “Ankara Mutabakatı”nı gündeme getirerek, İstanbul Sözleşmesi’nin gereksiz olduğunu iddia etti. 

CİNYATLER İNKAR EDİLDİ

Çekilme kararına gelen tepkiler üzerine iktidardan bu sefer kadın cinayetlerini inkar eden açıklamalar geldi. AKP Kayseri Milletvekili Hülya Atçı Nergis, 31 Mart’a yaptığı bir konuşmada kadın cinayetleri konusunda "O kadınları öldürenleri yetiştirenler de kadınlar. Hiç mi kadınların payı yok bu şiddette?" diyerek, kadınları suçladı.  Bu açıklamaları takiben 18 Nisan’da İçişleri Bakanlığı, polis ve jandarma sorumluluk bölgelerinde son 15 yılda yaşanan “kasten öldürme” olaylarına dair verileri paylaştı. Ülkede her gün en az 3 kadının erkek şiddeti sonucu yaşamını yitirdiği bir süreçte kadın cinayetlerinde düşüşün yaşandığı savunulan tabloda, “erkek ölümleri” verileri de paylaşılarak karşı algı yaratılmak istendi.

SOSYAL MEDYA ŞİDDETİ ARTTI

Çekilme kararını destekleyen ve kadınları hedef alan iktidarın açıklamalarının ardından sosyal medya üzerinden paylaşılan videolarla şiddet söylemleri arttı. Çekilme kararının ardında Sözleşme’yi hedef alan bir kesim Twitter üzerinden “Morardınız mı” etiketi açarak kadınların katledilmesi ve şiddete uğraması üzerinden “ironi” yaptı.

Hemen ardından sosyal medya da birçok kadın, “tecavüz” tehditlerine maruz kaldı. Sosyal medyada #12Nisan etiketiyle kadınların tecavüze uğramasını, katledilmesini teşvik eden paylaşımlar infial uyandırdı. 

12 Nisan'ı "Dünya Tecavüz Günü" ilan ederek kadınların tecavüze uğramasını, katledilmesini teşvik eden paylaşımlar yapıldı. 

GÖZALTI TUTUKLAMA 

Tüm bunlara karşı “İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmiyoruz” diyen kadınlar ise, gözaltına alındı. Çekilme kararının verildiği gün açıklama yapan Kadın Meclisleri üyesi 2 kadın, Ankara’da gözaltına alındı. 5 Nisan’da Diyarbakır ve Van’da yapılması planlanan “İstanbul Sözleşmesi” yürüyüşleri programları açıklandıktan 2 gün sonra Diyarbakır’da Rosa Kadın Derneği’ne operasyon düzenlendi ve aralarında Özgür Kadın Hareketi (TJA) üyesi kadınlarında olduğu çok sayıda kadın gözaltına alındı. Gözaltına alınan 26 kadından 11’i tutuklandı. 

İstanbul başta olmak üzere birçok sözleşme için sokağa inen kadınlar, polis ablukasına alındı, açıklama yapmaları engellendi, gözaltına alındılar. 

FAİLLER CESARETLENDİ

Çekilme kararı şiddet faillerini cesaretlendirdi. Antalya’da 21 Mart günü infaz düzenlemesiyle birlikte serbest kalan Besat Doğan isimli erkek, tahliye edildikten sonra Rabia Doğan’ı öldürdü. Emniyet binasının önüne gelen failin arkadaşları, tezahüratlar eşliğinde cinayet zanlısını kutladı. Birçok şiddet faili erkek, avukatlarıyla yaptıkları görüşmelerde, “İstanbul Sözleşmesi feshedildi ben çıkabilecek miyim?” sorularını sormaya başladı.

 27 ÜLKEDEN ÇAĞRI

Türkiye'nin bu kararı uluslararası kamuoyunda da tepki çekti. Avrupa Konseyi, Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesine ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, Türkiye’ye "kadınları şiddetten korumaya yönelik uluslararası sistemi zayıflatmama" çağrısı yapıldı. Yine Avrupa Konseyi'nden 27 ülke, çekilme kararına dair ortak açıklama yayımladı. Yapılan açıklamada, Türkiye Hükümeti fesih bildirimini geri çekme ve İstanbul Sözleşmesi'ne olan bağlılığını yenilemeye davet edildi. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sözleşmesi'den geri çekilme kararı için "Bu iş bitmiştir" ifadesini kullansa da ülkenin dört bir yanından hakları için sokaklara çıkan kadınlar, “Bu iş burada bitmedi” diye seslerini duyurmaya devam etti. 

Çekilme kararı duyurulduğu son bir ay içinde kadınlar birçok kentte, “İstanbul Sözleşmesi yaşatır”, “İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmiyoruz” pankartları astı. 

İKTİDAR SAVAŞ AÇTI 

Son bir aylık tabloya ilişkin görüştüğümüz Kadın Savunma Ağı üyesi Buse Üçer, Sözleşme’den çıkma kararıyla AKP iktidarının kadınlara savaş açtığını ifade ederek, “Kadınlar olarak bunun karşısında ‘biz de sokaktayız’ diyoruz. Bu Sözleşme’yi sokaklarda kazandık ve Erdoğan’ın tek bir sözüyle kaybetmeye niyetimiz yok” dedi.

ALANLARDA OLACAĞIZ 

Mor Dayanışma Ağı üyesi Rüya Özgür ise, “Biz kadınlar irademizin yok sayılarak bu Sözleşme’nin feshedilmesini kabul etmiyoruz” dedi. Sözleşmenin feshedilmesiyle faillerin korunup kollanması, tacizin, tecavüzün, şiddetin ve nefretin devlet eliyle önünün açılması anlamına geldiğini söyleyen Özgür, “Karar siyasi bir karardır. Bu sözleşme kabul edilsin diye kadınlar, çocuklar, LGBTİ+ bireyler bedellerini canlarıyla ödediler. Haklarımızı almak için sürekli alanlarda olacağız” diye belirtti. 

MA / Ceylan Şahinler - Berna Kişin

Yorumlar (0)
12
açık
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56