İstanbul Sözleşmesi’nde neler yaşandı?

Türkiye’nin ilk imzacısı olduğu İstanbul Sözleşmesi’nden gece yarısı Cumhurbaşkanı kararnamesiyle imza geri çekildi. 2020 yılından bu yana iktidar sözcüleri tarafından “aile yapısını yok ettiği” iddialarıyla hedefe konulan sözleşmeden çekilmeye karşı kadınlar bir kez daha direnişi kuşanıyor. 

Toplumsal Cinsiyet 20.03.2021, 09:44
9
İstanbul Sözleşmesi’nde neler yaşandı?

İZMİR - Türkiye’nin ilk imzacısı olduğu İstanbul Sözleşmesi’nden gece yarısı Cumhurbaşkanı kararnamesiyle imza geri çekildi. 2020 yılından bu yana iktidar sözcüleri tarafından “aile yapısını yok ettiği” iddialarıyla hedefe konulan sözleşmeden çekilmeye karşı kadınlar bir kez daha direnişi kuşanıyor. 

Türkiye, ilk imzacısı olduğu İstanbul Sözleşmesi’nden kadınların tüm tepkilerine rağmen gece yarısı bir kararnameyle ayrıldı. Avrupa Konseyi tarafından 11 Mayıs 2011 tarihinde imzaya açılan sözleşme, Türkiye’de 1 Ağustos 2014'te yürürlüğe girdi. Sözleşmeye “muhafazakâr”ların karşı çıkışları önce bazı yürüyüşlerle başladı. Sözleşmenin "aile yapısını bozduğunu” iddia eden bazı gruplar, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un da kaldırılmasını talep ediyordu. 

Sözleşme AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından 2020 yılının Şubat ayında tartışmaya açıldı. Erdoğan, sözleşmenin “toplumsal cinsiyet” kavramı nedeniyle aile kurumuna zarar verdiğini ileri sürerek, gözden geçirilmesinin sinyalini verdi. Erdoğan’ın açıklamaları muhafazakarlar tarafından sahiplenirken, AKP Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş, "Nasıl usulünü yerine getirerek imzalanmışsa, usulünü yerine getirerek sözleşmeden çıkılır" dedi. Ancak asıl tartışma 2020 yılının Mayıs ayında Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş'ın eşcinselleri hedef alan sözleri ve buna karşı Ankara Barosu'nun yayınladığı bildiriyle başladı.   

ERDOĞAN: HALK İSTERSE KALDIRILIR

AKP’nin 14 Temmuz 2020'de yapılan Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında İstanbul Sözleşmesi ele alındı. Erdoğan toplantıda, “Çalışıp, gözden geçirin. Halk istiyorsa kaldırın. Halkın talebi kaldırılması yönündeyse, buna göre bir karar verilsin. Halk ne derse o olur” talimatını verdi. Ancak, sözleşmeyi sahiplenen kadınlar sokakları terk etmeyerek, “İstanbul Sözleşmesi” yaşatır dedi. 

RAPORLAR HAZIRLANDI

Yapılan açıklamaların ardından iktidara yakın sivil toplum örgütleri (STÖ) tarafından çeşitli açıklamalar yapıldı. Sözleşmeden geri çekilmesi için raporlar hazırlandı. “Türkiye Düşünce Platformu” konuya dair hazırladığı raporu Erdoğan’a sundu. Raporda, her türlü cinsel sapma hareketinin "cinsel yönelim" kavramı ile meşrulaştırıldığı iddia edildi. Hazırlanan raporun kamuoyuna yansıması da birçok tepkiye neden oldu. Gelen tepkiler sonrasında platform, “Biz platform olarak artık bu konudan çekiliyoruz çünkü çok yorulduk, yıprandık" açıklamasında bulundu. 

AKP İÇERİSİNDE DE TARTIŞMA

Sözleşmeden çekilme tartışmaları AKP’de de ayrılıklara neden oldu. TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı ve AKP Edirne Milletvekili Fatma Aksal, “Sözleşmede kadının korunmasına ve şiddetin engellenmesine ilişkin maddeler vardır. Ama iki ucun da savunduğu kadar bir şey yoktur. Sonuçta bir sözleşmedir. Sözleşme değil, kanunlar kadını korur. Biz aile yapımızı koruruz. Aile yapımıza sahip çıkmamız gerekenler bizleriz” ifadelerini kullandı. 

TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı AKP’li Canan Kalsın ise, “Ben 1-2 madde üzerinden yanlış algı yaratılmasını doğru bulmuyorum. Orada muhafazakar kadınlar da, göçmen kadınlar da, dini inanışlarla alakalı koruma maddeleri de var. Körün fili tarifi gibi birkaç maddenin bağlamından kopartılarak anlatılmasının yanlış ve hesaplı olduğunu düşünüyorum” şeklinde konuştu. 

YENİ SÖZLEŞME SİNYALİ

Kadınların tepkileri devam ederken, Erdoğan bir kez daha İstanbul Sözleşmesi’ni hedef aldı. Erdoğan, 2020 Ağustos ayının ortalarında "Temel haklar, eşitlik ve ayrımcılık yapılmaması" konusunu düzenleyen 4. maddede geçen "cinsel yönelim" ve "toplumsal cinsiyet kimliği" ifadelerine şerh konulabileceğini, ayrıca yeni bir sözleşme çıkarılmasının gündemlerinde olduğunun sinyalini verdi.

KADEM KARŞI ÇIKTI 

Erdoğan'ın kızı Sümeyye Erdoğan Bayraktar'ın başkan yardımcılığını yürüttüğü Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) de, sözleşmenin geri çekilmesine karşı açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, İstanbul Sözleşmesi'nin hedefe konulmasında başlıca argümanlar olan "aile birliğini dağıttığı" ve "eşcinselliği meşrulaştırdığı" iddialarının gerçeği yansıtmadığı hatırlatıldı. 

BAHÇELİ: ÇIĞIN ALTINDA KALIRIZ

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, kadın cinayetlerinin önlenmesi için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun eksiksiz ve tam olarak uygulanması gerektiğini söyledi. Bahçeli, İstanbul Sözleşmesi için ise "Bu sözleşmeye ihtiyaç olup olmadığını ne getirip ne götüreceğini objektif kriterler çerçevesinde ele almalıyız. Kadın cinayetini engelleyemezsek hepimiz sosyal maliyeti yüksek bir çığın altında kalırız" yorumunda bulundu. 

Meclis Başkanı Mustafa Şentop, 6 Ağustos 2020 tarihinde yaptığı açıklamada, "Kadına şiddet konusunda Türkiye çok adım attı. İstanbul Sözleşmesi'nin de buna katkısının olduğunu düşünüyorum. Bu anlamda sözleşmeden çıkmayı zorunlu kılan bir durum olduğu kanaatinde değilim" dedi.

ASİLTÜRK: KESİNLİKLE KALKACAK 

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bulunduğu ziyaretin ardından Saadet Partisi Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Oğuzhan Asiltürk "AK Parti'den yetkililer geldi ve 'Bu sözleşmeyi biz de Cumhurbaşkanı da kesinlikle kaldırmak istiyor. Lütfen bizi destekleyin' dediler. Ben de biliyorum Sayın Cumhurbaşkanı’nın ifade ettiğini, kesinlikle kalkacak" açıklamasında bulundu.

KADINLAR YENİDEN ALANLARA ÇIKIYOR

İstanbul Sözleşmesi’ne yönelik tartışmalara karşı kadın örgütleri ve kadınlar alanlarda taleplerini dile getirdi. İstanbul Sözleşmesi’nden geri çekilme tartışmalarına karşı eylem yapan kadınlar darp edildi, gözaltına alındı. Cumhurbaşkanı Kararnamesi’yle Türkiye’nin sözleşmeden ayrılmasına karşı da kadınlar bugün alanlara çıkacak.

(MA)

banner3
Yorumlar (0)
12
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 31 61
4. Trabzonspor 32 57
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 32 48
9. Göztepe 33 46
10. Sivasspor 31 44
11. Konyaspor 31 40
12. Antalyaspor 32 39
13. Rizespor 31 35
14. Kasımpaşa 32 35
15. Malatyaspor 31 33
16. Ankaragücü 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 31 33
19. Gençlerbirliği 31 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 28 54
3. Altay 28 53
4. Adana Demirspor 28 52
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Tuzlaspor 29 41
9. Bursaspor 28 40
10. Bandırmaspor 28 38
11. Ümraniye 28 38
12. Boluspor 28 32
13. Balıkesirspor 28 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 28 29
16. Akhisar Bld.Spor 28 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 31 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 30 56
4. West Ham 30 52
5. Chelsea 30 51
6. Tottenham 30 49
7. Liverpool 30 49
8. Everton 29 47
9. Aston Villa 29 44
10. Arsenal 30 42
11. Leeds United 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 30 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 30 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 30 29
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 29 66
2. Barcelona 29 65
3. Real Madrid 29 63
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 29 46
8. Celta de Vigo 29 37
9. Granada 29 36
10. Athletic Bilbao 29 36
11. Levante 29 35
12. Valencia 29 33
13. Cádiz 29 32
14. Osasuna 29 31
15. Getafe 29 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Eibar 29 23
20. Deportivo Alaves 29 23
Günün Karikatürü Tümü