İstanbul Sözleşmesi’nin 48’inci ve 57’nci maddeleri ne diyor?

İstanbul Sözleşmesi’nde arabuluculuğu yasaklayan 48’inci maddeyi değerlendiren feminist avukat Meriç Eyüboğlu, şöyle diyor: “Erkek şiddeti, eşit olmayanlar arasında ezme-ezilme ilişkisinden kaynaklanıyor

Toplumsal Cinsiyet 28.05.2021, 09:31
20
İstanbul Sözleşmesi’nin 48’inci ve 57’nci maddeleri ne diyor?

İSTANBUL - İstanbul Sözleşmesi’nde arabuluculuğu yasaklayan 48’inci maddeyi değerlendiren feminist avukat Meriç Eyüboğlu, şöyle diyor: “Erkek şiddeti, eşit olmayanlar arasında ezme-ezilme ilişkisinden kaynaklanıyor. Eşit olmayanlar arasında kurulan bir ilişkide uzlaşma gibi mekanizmaları devreye koyarsanız zaten suça maruz kalanın eşitsizliğini derinleştirmiş olursunuz. İstanbul Sözleşmesi de bunu yasaklıyor.”

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın imzası ile 20 Mart günü feshedilen İstanbul Sözleşmesi’nin, iktidar yanlıları tarafından 1 Temmuz’da yürürlükten kalkmış olması öngörülüyor. Buna karşı kadınların mücadelesi devam ederken Jin News'ten Sena Dolar'a Sözleşme’nin maddelerini işlediği yazı dizisinin bu bölümünde 48’inci ve 57’nci maddelere yer vereceğiz.

“Madde 48 - Zorunlu anlaşmazlık giderme alternatif süreçlerinin veya hüküm vermenin yasaklanması

1 - Taraflar bu Sözleşme kapsamında yer alan her türlü şiddet olayıyla ilgili olarak, arabuluculuk ve uzlaştırma da dahil olmak üzere, zorunlu anlaşmazlık giderme alternatif süreçlerini yasaklamak üzere gerekli yasal veya diğer tedbirleri alacaklardır.

2 - Taraflar bir para cezasının ödenmesinin emredilmesi halinde, failin mağdura karşı finansal yükümlülüklerini yerine getirebilme yeteneğinin gereken biçimde hesaba katılmasının temin edilmesi için gerekli yasal veya diğer tedbirleri alacaklardır.

Madde 57 -  Hukuki yardım

Taraflar, mağdurların iç hukuk kurallarının öngördüğü koşullar altında hukuki yardım ve ücretsiz adli yardım alma hakkını sağlayacaklardır.”

Feminist Avukat Meriç Eyüboğlu, 48’inci ve 57’nci maddede yer alan tespitleri ajansımız için yorumladı.

‘Sözleşme eşitsizliği derinleştirecek olan arabuluculuğu yasakladı’

“Arabuluculuk ve uzlaştırmaya ilişkin Madde 48 son derece önemli. Çünkü 48’inci madde, erkek şiddetine ilişkin şikayetlerde, davalarda ve dosyalarda bunun uygulanmaması gerektiğini söylüyor. Biliyoruz ki pek çok kadın yakınındaki erkekten şiddete maruz kaldığı için şikayetlerini geri alıyorlar. Geri alma nedenlerinin önemli bir bölümü de devam eden şiddetten korkuyor ve kendilerini çaresiz ve alternatifsiz hissediyor olmaları. Erkek şiddeti, eşit olmayanlar arasında bir ezme-ezilme ilişkisinden kaynaklanıyor. Eşit olmayanlar arasında kurulan bir ilişkide siz arabuluculuk, uzlaşma gibi mekanizmaları devreye koyarsanız zaten suça maruz kalanın eşitsizliğinin altını çizmiş oluyorsunuz. İstanbul Sözleşmesi o yüzden yasaklıyor, tesadüf değil. Türkiye’deki uygulama bu şekilde mi peki? Hayır değil. Her seferinde bizim maruz kaldığımız suçlar sadece kadın cinayeti değil ki, erkek şiddetinin pek çok yüzüne maruz kalıyoruz. Bunlarla ilgili siz arabuluculuk, uzlaşma mekanizmalarını getiriyorsanız zaten bizim maruz kaldığımız geniş yelpazedeki erkek şiddetini kapsam dışında bırakıyorsunuz demektir.

Ekonomik yaptırımların etkin uygulanmasını öngörüyor

Madde 48’in ikinci bölümünde İstanbul Sözleşmesi diyor ki, ‘Para cezası veriyorsunuz ama bu para cezalarının bir karşılığı olmuyor, ödenmiyor. Sanki bir yaptırım varmış gibi oluyor. Bu para cezalarını verirken suça maruz kalana gerçekten ödenmesini, etkili bir yaptırım olmasını sağlayın.’ Önemli bir şey söylüyor. Mesela nafaka da tartıştığımız bir şey. !Mağdur erkekler’ süreçlerinde , ‘Yandık bittik mahvolduk süresiz nafaka’ diyorlardı. Bununla ilgili Türkiye’de sağlıklı veriler yok ama o dönemde Kadın Dayanışma Vakfı, dosyaları üzerinden bir inceleme yapmıştı. Ortaya çıktı ki Türkiye’deki bağlanan nafaka ortalaması 170 lira. 170 lira olmasa 300-500-1000 lira olsa ne yazar. Bağlanan nafakaların yüzde 80’inin ödenmediği bu çalışmada ortaya çıktı. Teorik olarak kanunda düzenleme var mı? Var. Nafaka bağlanıyor mu? Bağlanıyor ama ödenmiyor. Bu madde sadece boşanma davası ve nafaka için değil erkek şiddeti alanının bütününde ekonomik yaptırımların etkili olması ve denetlenmesini öngören bir madde.

‘Erkek şiddetine ilişkin yapılan başvurular ücretsiz olmalı’

Hem 6284 hem de İstanbul Sözleşmesi çerçevesinde avukat talep etme ve ücretsiz yardımdan yararlanma hakkı var. Peki, öyle mi? Örneğin Hülya Halaçkay kendi hayatına sahip çıkan kadınlardan biri. Erkek şiddetine maruz kaldığı için boşanma davası açmak istiyor ve Bakırköy Adliyesi’ne gidiyor. Fakat adliyenin veznesinde görevli olanlar kendisine o zamanlar için 480 lira ödemesi gerektiğini söylüyorlar. Oysaki boşanma dilekçesini Hülya, adliye önündeki arzuhalciye yazdırmış ve 250 lira ödemiş üzerinde başka para yok. Zaten bulaşıkçılık yaparak kazandığı paraya da erkek el koyuyor. Dolayısıyla erkek şiddetine maruz kaldığınız için yapılan her başvuru ücretsiz olmalı ama uygulama bu yönüyle de aksi pek çok örnekle dolu. Avukat atama meselesi açısından ise bu düzenleme sonrasında yol alındı. Pek çok baro avukat atama konusunda bir mekanizma oluşturdu. Türkiye’nin herhangi bir yerinde baroya başvurduğunuzda avukat atanmayabilir size ama büyük şehirler için durum çözülmüştü. Şu an kadın avukatlar arasında da konuşuluyor. Çok güven vermeyen barolar avukat atamaya devam eder mi bu başvurularda? Bundan sonraki tutum nasıl işler? Bu konuda üzerine düşündüğümüz, konuştuğumuz bir süreç.”

banner3
Yorumlar (0)
9
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Athletic Bilbao 10 17
8. Rayo Vallecano 10 16
9. Barcelona 9 15
10. Espanyol 11 14
11. Valencia 10 13
12. Villarreal 10 12
13. Mallorca 10 12
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 11 10
16. Deportivo Alaves 10 9
17. Cádiz 11 8
18. Granada 9 7
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2
Günün Karikatürü Tümü
banner56