"Sanat tarihi erkekler tarafından yazılmış olabilir ama kadınlar tarafından bozulacaktır"

Akbank Sanat’ın İngilizceden çevirtip yayımladığı “Büyük Kadın Sanatçılar” kitabının açtığı tartışma Türkiye’nin önde gelen kadın sanatçılarının ilgisini çekti. Sanat erkek egemenliğinde mi, Büyük Kadın Sanatçı ne demek konusunda Türk kadın sanatçılarının görüşleri tartışmaya katkı sunuyor.

Toplumsal Cinsiyet 08.01.2021, 10:26
18
"Sanat tarihi erkekler tarafından yazılmış olabilir ama kadınlar tarafından bozulacaktır"

ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ- Pera Müzesi’nde devam eden Minyatür Sergisi sanatçılarından Canan, Şükran Moral ve Hera Büyüktaşcıyan, yurtdışı müzelerde eserleri olan, uluslararası sergilere katılmış isimler. Sanatçı kimliğinin kategorize edilmesinin ciddiye alınmaması gerektiğini düşünüyorlar. Bu üç sanatçıyla da Gila Benmayor görüştü.

HERA BÜYÜKTAŞÇIYAN

Belirli etiketler altına sıkıştırarak sanatçıların tanımlanması, bölünmesi ve sınıflandırılması çok sınırlayıcı. Kadın sanatçı cinsiyetinin altı çizilmeyince veya “büyük” ya da “önemli” gibi kelimelerle süslenmeyince sanatçı olmuyor mu? Veya sanatı daha mı az değerli oluyor? Sanatın ve yaratımın değeri sadece birilerinin tarafından belirlenince ya da listelere sıkıştırılınca mı tarihe geçiyor? Zamana ve ortak inşa edilen belleğe iz bırakanları görmezden gelmek neden? Tüm bu listelerin, etiketlemelerin hiçbir değeri yok bence; özünü bilen biliyordur zaten. Bu tip başlıklar ve listeler altında sınırlandırma hali maalesef yeni bir şey değil ama en acı olan kısmı kitap dediğimiz nesnenin sonradan gelen nesiller için bir kayıt değeri taşıması ve tarih okumalarını birilerinin yazımı üzerinden yapacakları gerçekliği.

ŞÜKRAN MORAL

Büyük Kadın Sanatçılar” kitabı neden şimdi yayımlandı? Şu anda dünyada çağdaş sanat çevrelerinde kadın sanatçıların müzelerde daha az yer almalarıyla ilgili bir tartışma sürüyor. Me Too hareketinin etkisi büyük. Bazı müzeler kadın sanatçılara kota koydu, koymayı tasarlıyor. Dolayısıyla “moda bir kitapla” karşı karşıyayız. Başlık zaten ayrımcı. Ben hiç “büyük erkek sanatçılar” kitabına rastlamadım. Kadın sanatçılar ikinci sınıf mı? Çağdaş sanatın evrensel dilini yakalamak için yayımlanan bu “moda” kitap aslında kadınlardan yana tavır alması gerekirken Türkiyeli sanatçıları görmezden gelerek tam aksini yapmış. Öte yandan bizdeki Batı hayranlığının da bir belirtisi. Kendi ülkesinin sanatçısını yok sayarak evrensel bir dile ulaşılamaz. Sanat dünyası beyazların, erkeklerin ve sermayenin elinde. Öyle ki müzelerde kişisel sergi açan kadın sayısı az, satışlarda da erkeklere göre daha az kazanıyor. Rönesans döneminden kaç tane kadın sanatçı bize; ulaştı neredeyse hiç.

CANAN ŞENOL

Ben kendimi kadın sanatçı olarak görmüyorum. Sanatçıyım. Çünkü erkekler kendilerini erkek sanatçı olarak tanımlamıyor. Cinsel kimliğimden gurur duyarak sanatımı yapıyorum. Yapanların emeğini küçümsediğim için değil ama kitapları da çok ciddiye almıyorum. Herkes istediği kitabı yayımlayıp istediği kişiyi daha önde görebilir. Kategorize edilmeyi ciddiye almıyorum. Ürettiğim işin kıymetli olduğunu düşünüyorum. Önemli olan bu. Algımızda hep erkek sanatçı var. Önemli sanatçı olmak erkeklikten geçiyor. Örneğin tarihin ilk resmi diye bildiğimiz duvar resmini hep bir erkek yaptı diye düşünüyoruz. Neden kadın yapmış olmasın? Sanat tarihi erkekler tarafından yazılmış olabilir ama kadınlar tarafından bozulacaktır. Bu kesin, geri dönüşü yok. Akbank Sanat’ın tercih ettiği kitap belli ki araştırmasını kısıtlı tutmuş; Türkiye’yi fazla dikkate almamış.

( Cumhuriyet)

banner3
Yorumlar (0)
13°
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü